'เอกนิติ' ชงเลิกโครงการแลนด์บริดจ์ เผยผลศึกษามีความเป็นไปได้ทางเศรษฐกิจต่ำ แถมมีความเสี่ยงสูงหลายด้าน ทั้งผลกระทบสิ่งแวดล้อม-การท่องเที่ยว แนะปรับแผนใหม่ พัฒนาท่าเรือระนอง เชื่อมระบบรางกับฝั่งอ่าวไทย และขึ้นเหนือไปเชื่อมจีน
สำนักข่าว Next News รายงานว่า เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2569 ที่ทำเนียบรัฐบาล นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในฐานะประธานคณะกรรมการศึกษาแนวทางขับเคลื่อนโครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการคมนาคมขนส่งเพื่อเชื่อมโยงการขนส่งระหว่างอ่าวไทยและอันดามัน (โครงการแลนด์บริดจ์) ที่นายกฯแต่งตั้งและกำหนดเวลาศึกษาให้เสร็จใน 90 วัน แถลงว่า เราสามารถสรุปผลการศึกษาได้ก่อน 90 วัน โดยพบว่าโครงการแลนด์บริดจ์ มีความเป็นไปได้อยู่ในระดับต่ำ อาจก่อให้เกิดผลกระทบของภาระงบ ประมาณ และมีความเสี่ยงค่อนข้างสูงในเชิงเศรษฐกิจพอมีเหตุการณ์ต่างๆ ในตะวันออกออกกลาง มูลค่าการค้าโลกลดลง ทำให้ผลตอบแทนการลงทุน จากที่เคยมองเป็นบวกกลับกลายเป็นลบ
นายเอกนิติ กล่าวว่า นอกจากนี้ยังมีความเสี่ยงสูงในเรื่องของคู่แข่งขัน และความเสี่ยงในเรื่องของการบริหารจัดการ จากเดิมที่เคยคาดว่าคู่แข่งขันต่างๆ สายการเดินเรือต่างๆ จะย้ายมาทางเราก็มีโอกาสเป็นไปได้ค่อนข้างน้อย เพราะว่าสายการเดินเรือต่างๆ ได้มีพันธมิตรกันไปเรียบร้อยแล้ว ขณะเดียวกันจะพบว่าความเสี่ยงในเรื่องของการบริหารจัดการ ซึ่งการขนย้ายที่ต้องรวดเร็ว ยังมีความเสี่ยงค่อนข้างสูง โดยสรุปโครงการนี้มีความเป็นไปได้ในทางธุรกิจค่อนข้างต่ำ
นายเอกนิติ กล่าวด้วยว่า ความเสี่ยงอันที่สอง คือมิติด้านสิ่งแวดล้อม โดยคณะปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ลงพื้นที่ และพบว่าความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมค่อนข้างสูง จากนี้จะต้องดูแลผลทบในภาคบวกในเชิงยุทธศาสตร์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมภาพรวมให้มากกว่านี้ การบูรณาการในมิติเรื่องสิ่งแวดล้อมด้านต่างๆ อาจจะยังไม่ครบถ้วน ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องนิเวศทางทะเล เรื่องของวิถีชีวิตชุมชนชายฝั่ง ความมั่นคงทางอาหาร และป่าในพื้นที่อนุรักษ์
นายเอกนิติ กล่าวต่อว่า ส่วนสุดท้ายในเรื่องการรับฟังความเห็น ซึ่งยังมีความเห็นที่แตกต่าง มีกลุ่มที่สนับสนุนเช่นกลุ่มเอกชน ภาคอุตสาหกรรมการผลิต แต่กลุ่มส่วนใหญ่จะเป็นกลุ่มที่กังวลมากเรื่องสิ่งแวดล้อมและความโปร่งใส แล้วก็กลุ่มคัดค้านโดยเฉพาะในกลุ่มเกี่ยวกับนักอนุรักษ์ทางทะเล และทรัพยากรธรรมชาติ กลุ่มนี้ได้มีข้อเสนอแนะว่า แนวทางต่อไปในการทำโครงการลักษณะนี้ต้องสร้างความเข้าใจ สร้างความเชื่อมั่นสร้างการยอมรับ แล้วก็ลดข้อมูลที่คลาดเคลื่อน
นายเอกนิติ กล่าวอีกว่า ข้อสรุปสุดท้ายคือเนื่องจากภาคเอกชนยังมีความต้องการทางออกทะเลด้านอันดามัน ซึ่งปัจจุบันมีท่าเรือระนองอยู่ ยังมีความต้องการใช้อยู่ จึงให้พิจารณาไปดำเนินการปรับปรุงและใช้ท่าเรือระนองให้เต็มศักยภาพ แล้วก็พิจารณาเชื่อมโยงใน เรื่องทางรถไฟกับท่าเรือระนอง ที่เรียกว่า Missing Link ที่เราสามารถจะเชื่อมโยงไปกับทางเหนือ หรือประเทศจีนแล้วก็ไปเชื่อมโยงกับท่าเรือที่เรามีอยู่ ที่ภาคตะวันออกฝั่งอ่าวไทยด้วย
เมื่อถามว่า สรุปว่าเป็นการพับแผนโครงการแลนด์บริดจ์ใช่หรือไม่ นายเอกนิติกล่าวว่า “จะว่าอย่างนั้นก็ได้ โดยจะนำรายงานสรุปเสนอต่อนายกฯ และถ้านายกฯเห็นชอบ ก็จะนำเสนอต่อที่ประชุม ครม."
รายงานข่าวแจ้งว่า สำหรับคณะทำงานศึกษาความเป็นไปได้ในเชิงเศรษฐกิจและการลงทุน พบว่า หลังปรับปรุงผลการศึกษาตามสภาวะเศรษฐกิจโลกปี 2568 พบจากการศึกษาผลตอบแทนทางการเงิน ลดลงจาก 8% เหลือเพียง 4.8% จากเดิมเมื่อคิดมูลค่าปัจจุบันสุทธิ คาดว่าจะเป็นบวกกว่า 6 แสนล้านบาท แต่ขณะนี้พบว่าติดลบกว่า 1 หมื่นล้านบาท นอกจากนี้ สายการเดินเรือหลักของโลกได้ไปลงทุนในโครงการอื่นกันแล้ว
ขณะที่คณะทำงานศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม ระบุว่า โครงการดังกล่าวมีผลกระทบสิ่งแวดล้อหลายประเด็น อาทิ พื้นที่โครงการเป็นพื้นที่เปราะบางที่ต้องใช้เส้นทางพาดผ่านพื้นที่ป่าและภูเขาสูงจำนวนมาก ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศและสัตว์ป่า อีกทั้ง จังหวัดระนองเป็นป่าชายเลนขนาดใหญ่ เป็นพื้นที่สงวนชีวมณฑลและพื้นที่ชุ่มน้ำระดับโลก หากมีโครงการอาจกระทบต่อการขึ้นทะเบียนมรดกโลก รวมทั้งยังเป็นการทำลายการท่องเที่ยว เนื่องจากพื้นที่ก่อสร้างใกล้กับแหล่งปะการัง
