ช่องแคบฮอร์มุซถูกสั่งห้ามเรือผ่าน ราคาน้ำมันโลกผันผวน ไทยสำรองน้ำมันใช้ได้ 61 วัน เตรียมแผนหากยืดเยื้อ
เรือบรรทุกน้ำมันหลายลำในอ่าวเปอร์เซียได้รับสัญญาณวิทยุจากกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิหร่าน (IRGC) ระบุว่า “ไม่มีเรือลำใดได้รับอนุญาตให้ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ” หลังปฏิบัติการทางทหารของสหรัฐฯ และอิสราเอลต่ออิหร่านเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2569 ทำให้การจราจรทางเรือลดลงอย่างรวดเร็ว
สำนักข่าว Tasnim ของอิหร่าน ซึ่งมีจุดยืนสนับสนุนแนวคิดการปฏิวัติอิสลาม ถูกมองว่าใกล้ชิดกับกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) และมักรายงานข่าวด้านความมั่นคงจากมุมมองของฝ่ายความมั่นคงอิหร่าน รายงานชัดเจนว่า ช่องแคบฮอร์มุซถูกสั่งปิดไม่ให้เรือผ่าน ขณะที่เจ้าหน้าที่ภารกิจกองทัพเรือสหภาพยุโรป (Aspides) ยืนยันกับรอยเตอร์ว่า เรือหลายลำได้รับข้อความเตือนเดียวกัน
ช่องแคบฮอร์มุซ เป็นเส้นทางยุทธศาสตร์สำคัญ เพราะเป็นคอขวดพลังงานโลกที่มีน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมไหลผ่านราว 21 ล้านบาร์เรลต่อวัน คิดเป็นประมาณ 1 ใน 5 ของการบริโภคน้ำมันทั่วโลก หากเส้นทางนี้หยุดชะงัก แม้เพียงระยะสั้น จะกระทบห่วงโซ่อุปทานพลังงานทันที ดันราคาน้ำมันและค่าขนส่งทั่วโลกพุ่งสูง
ในเชิงภูมิรัฐศาสตร์ ช่องแคบแห่งนี้เป็นทางออกเดียวจากอ่าวเปอร์เซียสู่มหาสมุทรอินเดีย ทำให้ประเทศผู้ส่งออกหลักอย่างซาอุดีอาระเบีย อิหร่าน อิรัก และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ต้องพึ่งพาเส้นทางนี้เกือบทั้งหมด การควบคุมหรือปิดกั้นจึงมีน้ำหนักต่อเสถียรภาพเศรษฐกิจโลก และถูกจับตาในฐานะหนึ่งในจุดยุทธศาสตร์พลังงานที่สำคัญที่สุดของโลก
หากการหยุดชะงักยืดเยื้อ ราคาน้ำมันโลกมีแนวโน้มปรับตัวสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ส่งผลกระทบต่อต้นทุนพลังงาน การขนส่งสินค้า และเศรษฐกิจโดยรวม โดยเฉพาะประเทศนำเข้าที่พึ่งพาน้ำมันจากภูมิภาคนี้สูง
ด้าน ประเทศไทย กระทรวงพลังงาน ยืนยันว่า เหตุการณ์สู้รบระหว่างอิสราเอลและอิหร่านยังไม่ส่งผลกระทบต่อปริมาณสำรองน้ำมันในประเทศ ณ ข้อมูลวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2569 มีน้ำมันคงเหลือทั้งน้ำมันดิบและน้ำมันสำเร็จรูปในคลัง 4,925 ล้านลิตร เพียงพอใช้ 38 วัน
น้ำมันดิบระหว่างขนส่งที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซแล้ว 1,746 ล้านลิตร และจากแหล่งอื่น 1,124 ล้านลิตร รวมใช้ได้อีก 23 วัน เมื่อรวมทั้งหมดอยู่ที่ 7,795 ล้านลิตร สามารถรองรับความต้องการใช้ได้ 61 วัน
สำหรับก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) เดือนมีนาคม 2569 มีแผนนำเข้า 4 ลำ โดย 2 ลำผ่านช่องแคบฮอร์มุซแล้ว อีก 2 ลำยังระหว่างการลำเลียง คาดว่าจะไม่กระทบปริมาณสำรอง
นายวีรพัฒน์ เกียรติเฟื่องฟู รองปลัดกระทรวงพลังงาน ในฐานะโฆษกกระทรวง ระบุว่า กระทรวงสั่งการให้หน่วยงานเกี่ยวข้องติดตามสถานการณ์ใกล้ชิด โดยเฉพาะปริมาณสำรองน้ำมัน ก๊าซหุงต้ม และ LNG พร้อมเตรียมแผนจัดหาเชื้อเพลิงจากแหล่งอื่นทดแทน หากสถานการณ์ยืดเยื้อหรือรุนแรงขึ้น
ในขณะนี้ยังไม่มีผลกระทบทั้งด้านปริมาณสำรองและราคาในประเทศ แต่หากการสู้รบยืดเยื้อ กระทรวงจะบริหารจัดการเพื่อรักษาเสถียรภาพ และยืนยันว่าน้ำมันภายในประเทศจะไม่ขาดแคลน
การขนส่งสินค้าทางทะเลซึ่งเป็นช่องทางหลักของการส่งออกไทย อาจเผชิญค่าระวางเรือและค่าประกันภัยที่สูงขึ้น เนื่องจากเรือบางส่วนต้องเปลี่ยนเส้นทางหลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยง สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยเตือนว่า ภาคส่งออกจะได้รับแรงกดดันจากต้นทุนที่เพิ่มขึ้น ขณะที่การส่งออกไปยังตะวันออกกลางซึ่งคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 3.5% ของการส่งออกทั้งหมดของไทย อาจได้รับผลกระทบโดยตรง
ไทยนำเข้าน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางเป็นสัดส่วนสำคัญ ส่วนใหญ่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ทำให้ราคาน้ำมันภายในประเทศอาจปรับตัวตามตลาดโลกในระยะต่อไป แม้ปริมาณสำรองยังเพียงพอในระยะสั้น
ช่องแคบฮอร์มุซกว้างแคบสุดเพียง 33 กิโลเมตร ระหว่างอิหร่านและโอมาน เป็นทางออกเดียวของอ่าวเปอร์เซีย อิหร่านเคยขู่ปิดหลายครั้งในอดีต แต่ยังไม่เคยดำเนินการเต็มรูปแบบ
สถานการณ์ภูมิภาคยังตึงเครียด ผลกระทบต่อราคาพลังงานและห่วงโซ่อุปทานโลกจึงต้องติดตามอย่างใกล้ชิด โดยกระทรวงพลังงานไทยขอให้ประชาชนติดตามข้อมูลจากแหล่งทางการเพื่อป้องกันความสับสนจากข่าวคลาดเคลื่อน
อ้างอิง:
Tasnim News Agency: Hormuz Strait Closed to All Vessels
Reuters: Iran's revolutionary guards tell ships passage through Strait of Hormuz 'not allowed'
Reuters: What is the Strait of Hormuz and why is it so important for oil?
