'นิธิกร' เผย กมธ.ติดตามงบฯ ขอเอกสารประมูล TH-AI Passport จาก 3 บริษัทมาตรวจสอบ หลังปรับสัญญาเป็น Pay-per-use หวั่นกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างมีข้อสงสัย พร้อมแนะประชาชนเข้าใช้ผ่านโดเมน .go.th และยืนยันตัวตนผ่านแอปฯ 'ทางรัฐ' เพื่อความรวดเร็ว
เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2569 นายนิธิกร บุญยกุลเจริญ รองประธานอนุกรรมาธิการศึกษาการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมให้เท่าทันต่อโลกดิจิทัล ให้สัมภาษณ์ภายหลังจากที่สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) สังกัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ได้เปิดให้ประชาชนลงทะเบียนรับสิทธิ์เข้าร่วมโครงการ TH-AI Passport ล่วงหน้า โดยระบุว่า สาระสำคัญของการติดตามโครงการนี้อยู่ที่กระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง ซึ่งกรรมาธิการศึกษาการจัดทำและติดตามการบริหารงบประมาณ (กมธ.ติดตามงบฯ) ที่มี น.ส.รักชนก ศรีนอก เป็นประธาน ได้ขอเอกสารการประมูลราคาจากผู้เสนอราคาทั้ง 3 ราย เพื่อนำมาตรวจสอบกระบวนการต่างๆ ว่าดำเนินการอย่างถูกต้องหรือไม่ ทั้งนี้ หากทุกอย่างถูกต้องก็ไม่มีปัญหาใด แต่หากมีข้อครหาหรือข้อสงสัย เช่น ระยะเวลาการประมูล เอกสารเหล่านี้จะสามารถตอบคำถามได้ชัดเจนยิ่งขึ้น จึงอยากให้หน่วยงานเร่งส่งเอกสารดังกล่าวให้แก่ กมธ. โดยเร็วที่สุด
ทั้งนี้ เมื่อถูกถามว่าหากไม่ได้ข้อมูล จะมีการยื่นคำร้องต่อ ป.ป.ช. ตามกรอบระยะเวลาเดิมหรือไม่ นายนิธิกรระบุว่า ปัจจุบันมีข้อมูลอยู่ในมือระดับหนึ่งแล้ว แต่ต้องการเห็นข้อเสนอของผู้เข้าประมูลทั้ง 3 ราย รวมถึงรายละเอียดการประมูลงาน โดยในตอนแรกโครงการระบุวงเงินแบบเหมาจ่ายมูลค่า 1,500 ล้านบาท สำหรับการเข้าใช้งาน AI ก่อนจะปรับมาเป็นการจ่ายเงินตามจำนวนผู้ใช้งานจริง (Pay-per-use) ซึ่งคาดว่า สัญญาน่าจะดำเนินการเสร็จสิ้นแล้ว จึงสามารถเปิดให้ลงทะเบียนได้ ซึ่ง กมธ.ติดตามงบฯ ได้ขอข้อมูลในส่วนนี้เช่นกัน เนื่องจากต้องการทราบรายละเอียดว่า เมื่อมีประชาชนลงทะเบียนแล้ว รัฐจะต้องจ่ายเงินให้แก่เอกชนจำนวนเท่าใด
นอกจากนี้ นายนิธิกรได้กล่าวถึงการเปิดให้ประชาชนลงทะเบียน ซึ่งในช่วงแรกมีการใช้ชื่อโดเมน aipass.net โดยตนได้ออกมาแสดงความกังวลว่า เป็นโดเมนที่บุคคลทั่วไปก็สามารถจดทะเบียนได้ ทั้งที่หากเป็นหน่วยงานที่ขอข้อมูลส่วนบุคคล ควรจะใช้โดเมน .go.th มากกว่า ทั้งนี้ ล่าสุดพบว่าได้มีการจดทะเบียน aipass.go.th เป็นที่เรียบร้อยแล้ว จึงแนะนำให้ประชาชนเข้าใช้งานผ่านทาง aipass.go.th ซึ่งระบบจะเชื่อมโยงไปยัง aipass.net
นายนิธิกรแนะนำเพิ่มเติมด้วยว่า ระบบการยืนยันตัวตนผ่าน ThaiD อาจมีปัญหาความล่าช้ามากกว่าการยืนยันตัวตนผ่านแอปพลิเคชันทางรัฐ ซึ่งทำได้รวดเร็วกว่า จึงแนะนำประชาชนที่จะเข้าใช้งานให้เลือกยืนยันตัวตนผ่านแอปพลิเคชันทางรัฐก่อน เนื่องจากในขณะนี้ ระบบ ThaiD ยังไม่สามารถรองรับการใช้งานจำนวนมากได้อย่างเพียงพอ
ทั้งนี้ สำหรับประเด็นที่ภาครัฐตั้งเป้าให้มีผู้ลงทะเบียน 5,000,000 คน แต่ขณะนี้มีผู้ลงทะเบียนอยู่ประมาณ 500,000 คน นั้น นายนิธิกรระบุว่า แม้จะมีข้อครหาเกี่ยวกับกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างโครงการดังกล่าว แต่โครงการนี้เป็นการใช้ทรัพยากรของประเทศและงบประมาณของรัฐ ซึ่งภายในโครงการมีทั้งบริการ AI ฟรีและคอร์สเรียนออนไลน์ โดยยืนยันว่าพรรคประชาชนไม่ได้ต่อต้านการพัฒนาทักษะใหม่ (Reskill) หรือการยกระดับทักษะเดิม (Upskill) แต่อย่างใด
