นักวิชาการเศรษฐศาสตร์ชี้ปี 2569 พบโจมตีแล้ว 3,264 ครั้ง เฉลี่ยวันละ 12 ครั้ง ผวาไทยติดกลุ่มประเทศอาเซียนที่มีสัดส่วนถูกโจมตีสูงสุดร่วมกับสิงคโปร์และฟิลิปปินส์ เตือน 10 อุตสาหกรรมสำคัญมูลค่ารวม 12.74 ล้านล้านบาท หรือ 67.1% ของ GDP อยู่ในกลุ่มเสี่ยง แนะรัฐเร่งอุดช่องโหว่ไซเบอร์ ป้องกันลามกระทบเศรษฐกิจ
สำนักข่าว Next News รายงานเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 นายอัทธ์ พิศาลวานิช นักวิชาการเศรษฐศาสตร์ อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต เปิดเผยบทวิเคราะห์เศรษฐกิจและนโยบายการค้าระหว่างประเทศ เรื่อง “การโจมตีทางไซเบอร์ (Cyberattacks) กับผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทย” โดยระบุว่า การโจมตีทางไซเบอร์ทั่วโลกมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง จากการขยายตัวของเศรษฐกิจดิจิทัล ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ การนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้ในการโจมตี รวมถึงการขยายตัวของอาชญากรรมออนไลน์และข้อจำกัดด้านงบประมาณ บุคลากร และเทคโนโลยีในการป้องกันภัยคุกคาม
สำหรับประเทศไทย ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) พบว่า ในปี 2566 มีเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์ 2,245 ครั้ง และปี 2567 จำนวน 2,135 ครั้ง ขณะที่ช่วงเดือนมกราคม-กันยายน 2569 พบแล้ว 3,264 ครั้ง หรือเฉลี่ยประมาณ 363 ครั้งต่อเดือน และเกือบ 12 ครั้งต่อวัน สะท้อนความถี่ของภัยคุกคามที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
จำนวนเหตุการณ์การโจมตีทางไซเบอร์ในประเทศไทย
ขณะที่เมื่อพิจารณาขนาดเศรษฐกิจของอุตสาหกรรมไทย 10 สาขาที่มีความเสี่ยงจากการโจมตีทางไซเบอร์ พบว่ามีมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจรวม 12.74 ล้านล้านบาทในปี 2567 คิดเป็น 67.1% ของ GDP ประเทศ โดยแบ่งเป็นกลุ่มเสี่ยงสูงมาก ได้แก่ อุตสาหกรรมการเงินและธนาคาร รวมถึงพลังงานและสาธารณูปโภค ส่วนกลุ่มเสี่ยงสูง ได้แก่ สาธารณสุข โทรคมนาคม อุตสาหกรรมการผลิต ขนส่งและโลจิสติกส์ และภาครัฐ
สำหรับอุตสาหกรรมที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงสุดในกลุ่มเสี่ยง คือ อุตสาหกรรมการผลิต มีมูลค่าประมาณ 3.86 ล้านล้านบาท คิดเป็น 20.3% ของ GDP รองลงมาคือการค้าและอีคอมเมิร์ซ มูลค่า 2.54 ล้านล้านบาท คิดเป็น 13.4% ของ GDP หากระบบดิจิทัลของอุตสาหกรรมเหล่านี้ถูกโจมตีจนต้องหยุดชะงัก ย่อมมีโอกาสส่งผลต่อเนื่องไปถึงการผลิต การจ้างงาน การส่งออก และห่วงโซ่อุปทานของประเทศ
ทั้งนี้ มูลค่าเศรษฐกิจของอุตสาหกรรมที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงไม่ได้หมายความว่าจะเกิดความเสียหายจากการโจมตีในมูลค่าเท่ากัน แต่สะท้อนขนาดของกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่อาจได้รับผลกระทบ หากระบบสำคัญถูกโจมตี โดยความเสียหายจริงขึ้นอยู่กับความรุนแรง ระยะเวลาที่ระบบหยุดทำงาน และความสามารถในการฟื้นฟูของแต่ละองค์กร
เมื่อพิจารณาข้อมูลเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกและอาเซียน จากรายงาน OECD (2026) พบว่า จีนมีสัดส่วนเหตุการณ์ที่มีการรายงานสูงสุด 22% รองลงมาคือญี่ปุ่น 21% ขณะที่เกาหลีใต้ สิงคโปร์ ไทย และฟิลิปปินส์ มีสัดส่วนเท่ากันที่ประเทศละ 10%
ไทยอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีสัดส่วนเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์สูงสุดในอาเซียน
หากพิจารณาเฉพาะประเทศอาเซียน พบว่า “ไทย สิงคโปร์ และฟิลิปปินส์” มีสัดส่วนเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์ที่มีการรายงานสูงสุดร่วมกัน ที่ประเทศละ 10% ของเหตุการณ์ทั้งหมดในกลุ่มประเทศเอเชียตะวันออกและอาเซียนที่ศึกษา รองลงมาคือมาเลเซีย 6% อินโดนีเซีย 4% กัมพูชาและเวียดนามประเทศละ 3% ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนว่า ประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่ปรากฏเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์ในสัดส่วนสูงของภูมิภาค
สัดส่วนเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์ในประเทศเอเชียตะวันออกและอาเซียน (%)
ความเสี่ยงสำคัญอีกประการคือ ผู้ประกอบการ SMEs ซึ่งมีโอกาสตกเป็นเป้าหมายของการโจมตี เนื่องจากขาดงบประมาณ บุคลากรผู้เชี่ยวชาญ และระบบป้องกันที่มีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะ SMEs ที่เป็นคู่ค้าหรืออยู่ในห่วงโซ่อุปทานของบริษัทขนาดใหญ่ หากถูกโจมตีอาจกลายเป็นช่องทางให้ภัยคุกคามแพร่กระจายไปยังธุรกิจอื่นได้
ขณะเดียวกัน ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ยังเพิ่มความเสี่ยงจากสงครามลูกผสม (Hybrid Warfare) ซึ่งไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการใช้กำลังทางทหาร แต่รวมถึงการโจมตีทางไซเบอร์ การบิดเบือนข้อมูล การกดดันทางเศรษฐกิจ และการก่อกวนโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ โดยไทยและอาเซียนอาจเผชิญภัยคุกคามที่ซับซ้อนมากขึ้น ตั้งแต่การหลอกลวงทางการเงิน การเรียกค่าไถ่ข้อมูล (Ransomware) การโจมตีระบบให้บริการหยุดชะงัก (DDoS) ไปจนถึงการบุกรุกหรือควบคุมระบบโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ (Cyber Sabotage)
สำหรับผลกระทบทางเศรษฐกิจ งานศึกษาที่นำมาประกอบบทวิเคราะห์ประเมินว่า ความเสียหายจากการโจมตีทางไซเบอร์อาจอยู่ในช่วง 0.32-2.3% ของ GDP โดยกรณีศึกษาประเทศคอสตาริกาพบความเสียหายทางเศรษฐกิจคิดเป็น 2.3% ของ GDP ในปี 2565 ขณะที่งานศึกษาของธนาคารโลกยังพบว่า เมื่อเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์เพิ่มขึ้น 1% จะสัมพันธ์กับรายได้ต่อหัวของประชาชนที่ลดลง โดยเฉพาะประเทศรายได้ต่ำและปานกลางที่มีความเปราะบางสูงกว่า
นอกจากนี้ การโจมตีไม่ได้สร้างความเสียหายเฉพาะองค์กรที่ตกเป็นเป้าหมาย แต่สามารถส่งผลกระทบต่อเนื่องไปยังธุรกิจและอุตสาหกรรมอื่นผ่านความเชื่อมโยงของระบบเศรษฐกิจ เช่น กรณีบริษัท Norsk Hydro ผู้ผลิตอะลูมิเนียมรายใหญ่ของนอร์เวย์ ซึ่งถูกโจมตีด้วย Ransomware ในปี 2562 จนกระบวนการผลิตหยุดชะงักและเกิดความเสียหายทางการเงินหลายสิบล้านดอลลาร์สหรัฐ
นายอัทธ์ได้เสนอแนะเพื่อรับมือภัยไซเบอร์ของไทยด้วยว่า การกำหนดให้หน่วยงานรัฐและธุรกิจสำคัญสำรองข้อมูลอย่างสม่ำเสมอ พร้อมจัดทำแผนฟื้นฟูระบบเมื่อถูกโจมตี ยกระดับระบบป้องกัน DDoS ในธนาคาร ระบบชำระเงินออนไลน์ และบริการดิจิทัลของภาครัฐ รวมถึงเพิ่มความปลอดภัยให้โครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ทั้งไฟฟ้า ประปา การบิน โรงพยาบาล โรงงานอาหาร และระบบโลจิสติกส์
ขณะเดียวกัน ภาครัฐควรสนับสนุนให้ SMEs เข้าถึงระบบ Cybersecurity ผ่านมาตรการลดหย่อนภาษี เงินสนับสนุน หรือบริการตรวจสอบความปลอดภัยในต้นทุนต่ำ ตลอดจนเพิ่มงบประมาณและพัฒนาบุคลากรด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ และขยายความร่วมมือกับอาเซียนและต่างประเทศ เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลภัยคุกคามและรับมืออาชญากรรมไซเบอร์ข้ามพรมแดน
บทวิเคราะห์ดังกล่าวสะท้อนว่า ภัยไซเบอร์ไม่ได้เป็นเพียงปัญหาด้านเทคโนโลยีหรือการสูญเสียเงินของประชาชนเท่านั้น แต่กำลังกลายเป็นความเสี่ยงเชิงโครงสร้างต่อเศรษฐกิจไทย หากระบบการเงิน การผลิต พลังงาน และโครงสร้างพื้นฐานสำคัญไม่สามารถรับมือได้ ความเสียหายอาจขยายวงจากองค์กรหนึ่งไปสู่ทั้งระบบเศรษฐกิจของประเทศ
