'ทีมประกันสังคมก้าวหน้า' ชนะคดี ศาลปกครองกลางพิพากษาเพิกถอนประกาศชะลอเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม ชี้ไม่มีเหตุจำเป็น ใช้ดุลยพินิจไม่ชอบด้วยกฎหมาย
เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2569 ศาลปกครองกลางนัดอ่านคำพิพากษา คดีหมายเลขดำที่ 1475/2569 ระหว่าง นายษัษฐรัมย์ ธรรมบุษดี กับพวก รวม 14 คน (ผู้ฟ้องคดี) และคณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน (ผู้ถูกฟ้องคดี) ในคดีพิพาทเกี่ยวกับการที่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย
กรณีดังกล่าวสืบเนื่องจากผู้ฟ้องคดีเห็นว่า ผู้ถูกฟ้องคดีกระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย จากการออกประกาศชะลอการดำเนินการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนออกไปอย่างไม่มีกำหนด ซึ่งเดิมกำหนดจัดขึ้นในวันที่ 27 กันยายน 2569 โดยอ้างเหตุผลว่า ศาลปกครองกลางได้มีคำสั่งทุเลาการบังคับใช้เงื่อนไขการลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งบางประการตามคดีหมายเลขดำที่ 1320/2569 ทั้งนี้ ผู้ฟ้องคดีเห็นว่า การออกประกาศชะลอการเลือกตั้งดังกล่าวนั้นเป็นการกระทำที่เกินสมควรแก่เหตุและไม่ชอบด้วยกฎหมาย เนื่องจากศาลมิได้มีคำสั่งให้เลื่อนหรือชะลอการเลือกตั้งแต่อย่างใด อีกทั้งการเลื่อนการเลือกตั้งออกไปโดยไม่มีกำหนด ย่อมส่งผลกระทบต่อการบริหารงาน
ศาลวินิจฉัยว่า ผู้ถูกฟ้องคดีออกประกาศพิพาทโดยมีเจตนาจะงดเว้นการดำเนินการเกี่ยวกับการเลือกตั้งตามประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน เรื่อง ให้มีการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายประกันตน ลงวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 อันอยู่ในอำนาจหน้าที่ของผู้ถูกฟ้องคดีที่สามารถกระทำได้ แต่ผู้ถูกฟ้องคดีไม่อาจกล่าวอ้างความจำเป็นต้องปฏิบัติตามระเบียบกระทรวงแรงงาน ฯ พ.ศ. 2564 ในส่วนที่มีเนื้อหากำหนดให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งต้องได้ลงทะเบียนเป็นผู้จะใช้สิทธิเลือกตั้งกับสำนักงานประกันสังคมซึ่งเป็นเนื้อหาอย่างเดียวกันกับข้อ 2 ของประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้ง ฯ ลงวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 ที่ศาลได้มีคำสั่งทุเลาการบังคับไว้เป็นการชั่วคราวแล้วในคดีหมายเลขดำที่ 1320/2569 ได้
นอกจากนี้ ในคดีหมายเลขดำที่ 1320/2569 ศาลปกครองกลางมิได้มีคำสั่งทุเลาการบังคับตามประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้ง ฯ ลงวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 ทั้งฉบับที่อาจทำให้ผู้ถูกฟ้องคดีไม่อาจจัดการเลือกตั้งที่จะมีขึ้นในวันที่ 27 กันยายน 2569 ได้แต่อย่างใด ผู้ถูกฟ้องคดีจึงต้องผูกพันตามประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้ง ฯ ลงวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 ที่ผู้ถูกฟ้องคดีออกมาใช้บังคับโดยต้องจัดการเลือกตั้งต่อไปตามประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้ง ฯ ลงวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 และไม่สามารถใช้บังคับข้อ 2 ของประกาศดังกล่าวที่ศาลได้มีคำสั่งทุเลาการบังคับไว้เป็นการชั่วคราวแล้วได้ ซึ่งไม่ว่าศาลปกครองสูงสุดจะมีคำสั่งยืนตามคำสั่งของศาลปกครองชั้นต้นหรือมีคำสั่งเป็นอย่างอื่นในภายหลัง กรณีหามีผลทำให้การจัดการเลือกตั้งของผู้ถูกฟ้องคดีที่ได้ดำเนินการไปโดยชอบตามอำนาจหน้าที่และตามคำสั่งศาลเป็นการกระทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย
ศาลเห็นว่า ผู้ถูกฟ้องคดีได้มีการเตรียมความพร้อมสำหรับการจัดการเลือกตั้งและมีการจัดเตรียมงบประมาณสำหรับการเลือกตั้งในวันที่ 27 กันยายน 2569 ไว้เพียงพอที่จะสามารถจัดการเลือกตั้งให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อยได้ การที่ผู้ถูกฟ้องคดีออกประกาศพิพาทย่อมมีผลเป็นการงดเว้นการดำเนินการเกี่ยวกับการเลือกตั้งฯ ตามประกาศ ลงวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 ซึ่งทำให้กระบวนการจัดการเลือกตั้งที่เกี่ยวกับการจัดทำบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง การกำหนดที่เลือกตั้ง การจัดทำบัญชีรายชื่อผู้สมัครรับเลือกตั้ง รวมทั้งการดำเนินการอื่นใดที่เกี่ยวข้องกับการจัดการเลือกตั้งตามประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้ง ฯ ลงวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 ไม่อาจดำเนินการต่อไปได้อย่างไม่มีกำหนดระยะเวลา จึงไม่อาจรับฟังได้ว่า การออกประกาศพิพาทเป็นกรณีมีเหตุจำเป็นตามที่ระเบียบกระทรวงแรงงาน ฯ ข้อ 6 (7) กำหนดไว้ การที่ผู้ถูกฟ้องคดีออกประกาศพิพาทจึงเป็นการใช้ดุลพินิจโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ดังนั้น การออกประกาศพิพาทจึงเป็นการกระทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย
สำหรับกรณีคำขอท้ายฟ้องที่ขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีดำเนินการจัดการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนตามกฎหมาย โดยให้เป็นไปตามกำหนดเวลาเดิมในวันที่ 27 กันยายน 269 นั้น เป็นคำขอที่สืบเนื่องจากคำขอท้ายฟ้องข้อ 1 ซึ่งหากศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งเพิกถอนประกาศพิพาทตามคำขอท้ายฟ้องข้อ 1 ของผู้ฟ้องคดีทั้ง 14 แล้ว ย่อมเป็นหน้าที่ของผู้ถูกฟ้องคดีต้องดำเนินการจัดการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนเป็นกรรมการในคณะกรรมการประกันสังคมต่อไปตามประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้ง ฯ
ดังนั้น ศาลจึงพิพากษาเพิกถอนประกาศชะลอการเลือกตั้งฯ ของคณะกรรมการการเลือกตั้ง โดยให้การเพิกถอนมีผลตั้งแต่วันที่ออกคำสั่งดังกล่าว และให้คำสั่งทุเลาการบังคับตามประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน เรื่อง ชะลอการดำเนินการเกี่ยวกับการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน ลงวันที่ 27 กรกฎาคม 2569 มีผลต่อไปจนกว่าคดีจะถึงที่สุดหรือศาลมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น
ทั้งนี้ ภายหลังจากเสร็จสิ้นการพิจารณาของศาล นายษัษฐรัมย์ ให้สัมภาษณ์เพิ่มเติมระบุว่า หลังจากมีคำสั่งศาลออกมา การรับผิดชอบโดยพื้นฐานของสำนักงานประกันสังคมคือการจัดการเลือกตั้งตามปฏิทินเดิม ซึ่งก็คือวันที่ 27 กันยายน 2569 นี้
“การเลือกตั้งหรือการมีส่วนร่วมของประชาชนคือจุดเปลี่ยนสำคัญที่จะเปลี่ยนองค์กรสวัสดิการที่ใหญ่ที่สุดของประเทศให้กลับเข้าสู่มือของประชาชนอีกครั้ง ซึ่งเป็นเงินของคนหาเช้ากินค่ำ คนท้อง เด็ก และคนแก่ ดังนั้น การจัดการเลือกตั้งครั้งนี้ต้องเป็นไปตามปฏิทินเดิม และเราต้องการให้การเลือกตั้งครั้งนี้บริสุทธิ์ยุติธรรมที่สุด ขอให้ประชาชนทุกคนร่วมกันจับตาการเลือกตั้งครั้งนี้” นายษัษฐรัมย์ระบุ
