'ไอติม พริษฐ์' ตั้งคำถาม ข้อพิรุธโครงการ Skill/Credit Portfolio 5.4 พัน ล. ส่อสูงเกินความจำเป็น แม้ รมว.อว.สั่งทบทวนโครงการ เสนอเปลี่ยนเป็น "คูปองฝึกทักษะ" ให้ผู้เลือกตามความถนัดตัวเอง ค้านสร้างแพลตฟอร์มใหม่ซ้ำซ้อน แนะควรต่อยอดแพลตฟอร์มเดิม จ่อตั้งกระทู้ถามในสภา 28 พ.ค.นี้
สำนักข่าว Next News รายงานว่าเมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม 2569 นายพริษฐ์ วัชรสินธุ หรือไอติม สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ได้โพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัววิจารณ์ข้อพิรุธ โครงการ Skill/Credit Portfolio ของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) มูลค่า 5,414 ล้านบาท ที่กำลังเป็นที่จับตามองเนื่องจากใช้งบสูงเกินไป และนายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รัฐมนตรี อว.สั่งให้ทบทวนโครงการ
โดยรายละเอียดข้อพิรุธมีดังนี้
นายพริษฐ์ ชี้ว่า แม้เป้าหมายของโครงการในการจัดให้มี "แพลตฟอร์มการเรียนรู้" หรือ "แพลตฟอร์มทักษะแห่งชาติ" สำหรับนักศึกษาปริญญาตรี ซึ่งตนเห็นด้วย และย้ำมาตลอดว่าประเทศควรมี “แพลตฟอร์มทักษะแห่งชาติ” ที่ต้องทำได้อย่างน้อย 3 อย่าง คือ 1. เป็นเสมือน Shopee-Lazada ที่รวบรวมคอร์สต่างๆที่มีอยู่ในตลาดให้เราได้เลือก 2. เป็นเสมือน Smartwatch ที่เก็บสะสมประวัติ และแนะนำเราว่าควรเรียนอะไร 3.เป็นเสมือน Tinder ที่ช่วยจับคู่ผู้เลือก กับงานที่ผู้เลือกสนใจและต้องการคนที่มีทักษะสอดคล้องกับผู้เลือก
สส.พรรคประชาชนกล่าวต่อว่า อย่างไรก็ตามสิ่งที่ทำให้ตนตกใจและตั้งคำถามทันทีที่เห็นโครงการนี้ในร่าง พ.ร.บ. งบประมาณปี 2569 คือ "ขนาดของงบประมาณ" ที่ตั้งไว้สูงถึง 5,414 ล้านบาท โดยเป็นงบผูกพัน 4 ปี ตั้งแต่ปี 2569-2572 ตั้งงบประมาณในปี 2569 ไว้ที่ 773 ล้านบาท ซึ่งเปรียบเทียบแล้วสูงเท่ากับการก่อสร้างตึกสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ได้ถึง 2-3 หลัง
"สิ่งที่น่าตกใจเพิ่มเติมคือ วิธีการคำนวณงบประมาณ เพราะพอผมสอบถามหน่วยงานเพิ่มเติมในชั้น กมธ. งบฯ ว่าได้คำนวณกรอบวงเงินอย่างไร คำตอบที่ได้กลับมาคือ หน่วยงานใช้วิธีคำนวณงบโดยตั้งสมมุติฐาน ว่าหากมีแพลตฟอร์มดังกล่าวเกิดขึ้นมา “ค่าเช่า” หรือ “ค่าใช้บริการ” (subscription fees) ที่ผู้ใช้ 1 คน จะต้องจ่ายเพื่อใช้บริการ จะอยู่ที่ประมาณเท่าไหร่ และจำนวนผู้ใช้งาน (users) ที่จะมา “เช่า” หรือ “จ่ายค่าบริการ” ดังกล่าวจะมีกี่คน ตัวเลข 5,414 ล้านบาท จึงเป็นการคำนวณมาจากความต้องการของ อว. ที่ต้องการให้มีผู้ใช้บริการรายปี (users) ทั้งหมดประมาณ 4.5 ล้านคน" นายพริษฐ์กล่าว
สส.พรรคประชาชนกล่าวว่าที่ผ่านมา ตนได้ขอให้ทบทวนลดงบประมาณ หน่วยงานกลับไม่ลด แต่เสนอจะ "แถม" หรือเพิ่มจำนวนผู้ใช้บริการอีก 1.5 ล้านคน รวมเป็น 6 ล้านคน เพื่อทำให้ "ค่าใช้บริการ" เสมือนถูกปรับลดมาอยู่ที่ประมาณ 900 บาทต่อคนต่อปี.
ข้อเสนอ 3 แนวทาง เพื่อใช้งบฯ ประชาชนอย่างคุ้มค่า
นายพริษฐ์ยืนยันว่า ประเทศไทยสามารถบรรลุเป้าหมายของโครงการได้โดยไม่ต้องใช้งบประมาณสูงขนาดนี้ ด้วย 3 วิธีหลักๆ:
ทบทวนความจำเป็นในการสร้างแพลตฟอร์มใหม่: ควรพิจารณาว่าสามารถต่อยอดจากแพลตฟอร์มที่มีอยู่แล้วได้หรือไม่ เช่น แพลตฟอร์ม Thai MOOC ของกระทรวง อว. เอง ซึ่งมีผู้ใช้งานมากกว่า 2 ล้านคน และมีฟีเจอร์หลายอย่างที่วางรากฐานไว้แล้ว.
ทบทวนงบประมาณส่วนการพัฒนาระบบ: งบประมาณส่วนนี้ถูกคำนวณไว้ประมาณ 2,826 ล้านบาท หรือ 52% ของโครงการ นายพริษฐ์เสนอให้ผู้เชี่ยวชาญร่วมกันวิเคราะห์รายละเอียดเชิงเทคนิคจาก TOR เพื่อหาทางปรับลดงบประมาณ.
เปลี่ยนงบประมาณค่าเช่า/ผลิตสื่อ เป็น "คูปองฝึกทักษะ": งบประมาณส่วนนี้อยู่ที่ 2,588 ล้านบาท หรือ 48% ของโครงการ นายพริษฐ์กล่าวว่าสื่อการสอนที่ตอบโจทย์ผู้เรียนที่สุดคือสื่อที่ผู้เรียนเลือกเอง จึงเสนอให้เปลี่ยนงบประมาณก้อนนี้เป็นการแจก "คูปองฝึกทักษะ" ให้ประชาชนนำไปเลือกเรียนคอร์สต่างๆ ได้เองตามความต้องการ ซึ่งแนวคิดนี้สอดคล้องกับ SkillsFuture ของสิงคโปร์ หรือ Prakerja ของอินโดนีเซีย ที่กระทรวง อว. ใช้อ้างอิงอยู่แล้ว.
สส.พรรคประชาชนกล่าวปรียบเทียบแนวคิดนี้กับการให้รัฐเปลี่ยนจากการคัดเลือก "ร้านอาหารบุฟเฟ่ต์ 1 ร้าน" มาเป็นการแจก "คูปองอาหาร" ให้ประชาชนไปเลือกทานเองว่าอยากทานร้านไหนหรืออาหารอะไร เพื่อให้ประชาชนที่ชอบรสชาติอาหารไม่เหมือนกัน ได้มีโอกาสทานอาหารที่อร่อยสำหรับเขามากกว่า โดยใช้งบประมาณเท่าเดิม.
จ่อถามโครงการซ้ำซ้อนกลางสภา
นอกจากโครงการ Skill/Credit Portfolio ของกระทรวง อว. แล้ว นายพริษฐ์ยังพบว่ามีโครงการ Skill/Credit Portfolio ชื่อเดียวกันของกระทรวงศึกษาธิการ มูลค่า 1,611 ล้านบาท ซึ่งส่วนตัวเห็นว่ามีความซ้ำซ้อนกัน และยังซ้ำซ้อนกับโครงการ National Digital Learning Platform (NDLP) ของกระทรวงศึกษาธิการ ที่ได้มีการลงทุนไปแล้วกว่า 2,000 ล้านบาท ในงบประมาณปี 2567-2568.
สส.พรรคประชาชนกล่าวทิ้งท้ายว่าในวันพฤหัสบดีที่ 28 พฤษภาคม ตนจะเข้าร่วมประชุมกับกรรมาธิการติดตามงบประมาณ เพื่อซักถามและตรวจสอบเพิ่มเติมกับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องกับทั้ง 3 โครงการนี้ พร้อมจะอัปเดตความคืบหน้าให้ทราบต่อไป
