'บีโอไอ' เล็งปรับเกณฑ์คัดกรองเข้มโครงการลงทุน Data Center ตอบโจทย์สมดุลประเทศ ทั้งรองรับเศรษฐกิจดิจิทัล ควบคู่การใช้ไฟ-น้ำ มีประสิทธิภาพ ไม่กระทบสิ่งแวดล้อม
สำนักข่าว Next News รายงานเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2569 นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) เปิดเผยว่า ตามที่คณะรัฐมนตรี(ครม.) มีมติเห็นชอบร่าง “ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์” เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2569 โดยให้มีคณะกรรมการระดับชาติ ที่มีรองนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน และเลขาธิการบีโอไอร่วมเป็นกรรมการ ทำหน้าที่เสนอนโยบาย มาตรฐาน และกรอบแนวทางการปฏิบัติของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการอนุมัติ อนุญาต การส่งเสริมการลงทุน หรือให้บริการต่างๆ แก่ผู้ประกอบธุรกิจดาต้าเซ็นเตอร์ต่อ ครม.นั้น
นายนฤตม์กล่าวว่า ในส่วนของบีโอไอ เตรียมทบทวนกรอบพิจารณาและยกระดับความเข้มข้นในการคัดกรองโครงการให้สอดคล้องกับทิศทางของคณะกรรมการนโยบายฯ ทั้งในแง่ความคุ้มค่าและประโยชน์ต่อประเทศ ควบคู่กับประสิทธิภาพการใช้ไฟฟ้า น้ำ และการดูแลสิ่งแวดล้อม
นายนฤตม์กล่าวว่า ที่ผ่านมาการลงทุน Data Center เติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว เนื่องจากเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญในโลกยุคใหม่ที่รองรับการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศและองค์กรต่างๆ รวมทั้งเป็นจิ๊กซอว์สำคัญสำหรับการพัฒนาเทคโนโลยี AI ของประเทศในอนาคต อย่างไรก็ตาม การขยายตัวอย่างรวดเร็วของ Data Center ได้นำมาซึ่งข้อกังวลในเรื่องปริมาณการใช้ไฟฟ้า น้ำ และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ตลอดจนความคุ้มค่าและประโยชน์ต่อประเทศในด้านต่างๆ
“บีโอไอให้ความสำคัญกับข้อกังวลของสังคม และเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องตอบให้ได้ด้วยข้อมูลและมาตรการที่เป็นรูปธรรม โจทย์ของประเทศไทยไม่ควรเป็นการเลือกระหว่างการปฏิเสธการลงทุน Data Center ทั้งหมด หรือเปิดรับทุกโครงการโดยไม่มีเงื่อนไข แต่ต้องพิจารณาว่าเราต้องการ Data Center แบบใด ต้องมาพร้อมกับอะไรบ้าง และร่วมกันออกแบบกติกาให้ประเทศและประชาชนได้ประโยชน์สูงสุดจาก Data Center เหล่านี้” นายนฤตม์กล่าว
นายนฤตม์กล่าวว่า Data Center เป็นโครงสร้างพื้นฐานทางดิจิทัลที่สำคัญของโลก และมีส่วนสำคัญต่อการเปลี่ยนผ่านสู่โลกดิจิทัลของประเทศและองค์กรต่างๆ การมี Data Center อยู่ในประเทศไทย มีส่วนสำคัญในการยกระดับระบบนิเวศอุตสาหกรรมดิจิทัลของประเทศ โดยช่วยให้ผู้ประกอบการทุกระดับเข้าถึงบริการ Cloud และ AI ได้ดีขึ้น ลดความหน่วงเพิ่มประสิทธิภาพและความมั่นคงของระบบ ลดต้นทุนในการเชื่อมต่อและรับส่งข้อมูลระหว่างประเทศ อีกทั้งโครงสร้างพื้นฐานทางดิจิทัลที่ดีจะเป็นแม่เหล็กช่วยดึงดูดการลงทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม ตลอดจนกลุ่มผู้เชี่ยวชาญและบุคลากรทักษะสูง (Talent) ให้เข้าสู่ประเทศไทยด้วย
นายนฤตม์กล่าวว่า ปัจจุบันผู้ให้บริการ Cloud รายสำคัญของโลก เช่น AWS และ Google ได้มีการลงทุน Data Center และเปิดให้บริการ Cloud Region ในประเทศไทยแล้ว โดยการลงทุนดังกล่าวไม่ได้หยุดอยู่แค่การสร้างอาคารและวางเซิร์ฟเวอร์ แต่ทำควบคู่กับการพัฒนาบุคลากรด้านดิจิทัลของไทยอย่างต่อเนื่อง เช่น ความร่วมมือระหว่าง AWS และสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ในการพัฒนาหลักสูตรปริญญาโทด้าน Data Center Engineering แห่งแรกในไทย พร้อมสนับสนุนทุนการศึกษาเพื่อผลิตบุคลากรด้านวิศวกรรมศูนย์ข้อมูล นอกจากนี้ AWS ยังได้ทำโครงการ ThaksaAI มุ่งพัฒนาทักษะด้าน Cloud Computing และ Generative AI สำหรับนักเรียนมากกว่า 23,000 คนใน 50 จังหวัด
นายนฤตม์กล่าวว่า ขณะที่ Google ทำโครงการสะพานดิจิทัล เพื่อพัฒนาทักษะดิจิทัลให้แก่ SMEs และบุคคลทั่วไปแล้วกว่า 1 แสนราย อีกทั้งมีโครงการ Samart Skills สนับสนุนทุนการศึกษาหลักสูตร Google Career Certificates จำนวน 22,000 ทุน เพื่อพัฒนาทักษะที่สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงาน แสดงให้เห็นว่า ประโยชน์จากการลงทุน Data Center ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน แต่ยังเชื่อมโยงไปถึงการพัฒนากำลังคนและขีดความสามารถด้านดิจิทัลของประเทศด้วย
นายนฤตม์กล่าวว่า สำหรับข้อกังวลเรื่องสัญชาติของผู้ลงทุน บีโอไอได้ตรวจสอบไปถึงบริษัทแม่หรือผู้มีอำนาจควบคุมสูงสุดของแต่ละโครงการ พบว่าโครงการ Data Center ที่ได้รับอนุมัติส่งเสริมการลงทุนระหว่างปี 2567–2569 จำนวน 42 โครงการ กำลังประมวลผลหรือ IT Load รวม 3,400 เมกะวัตต์ เงินลงทุนรวม 750,000 ล้านบาท ประกอบด้วย กลุ่มบริษัทของไทยเองมากที่สุด 15 โครงการ ที่เหลือเป็นบริษัทเทคฯ จากประเทศต่าง ๆ ได้แก่ จีน 10 โครงการ, สหรัฐอเมริกา 5 โครงการ, สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ 4 โครงการ, ญี่ปุ่น 2 โครงการ, มาเลเซีย–ฮ่องกง 1 โครงการ และนักลงทุนสัญชาติอื่นอีก 5 โครงการ ได้แก่ ฮ่องกง สิงคโปร์ อินเดีย ออสเตรเลีย และฝรั่งเศส ยืนยันได้ชัดเจนว่า ฐานผู้ลงทุน Data Center ในประเทศไทยมีความหลากหลาย
นายนฤตม์กล่าวว่า ในช่วงกว่า 1 ปีที่ผ่านมา บีโอไอได้ปรับมาตรการ Data Center หลายครั้ง โดยได้ยกระดับเงื่อนไขและกระบวนการพิจารณาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้การลงทุน Data Center สอดคล้องกับความพร้อมของประเทศโดยกำหนดหลักเกณฑ์ครอบคลุมทั้งด้านการยืนยันความพร้อมของไฟฟ้าที่จะไม่กระทบต่อภาคส่วนอื่น ประสิทธิภาพการใช้พลังงาน (ค่า PUE) การบริหารจัดการน้ำ การจ้างงานและการพัฒนาบุคลากร แต่ด้วยสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป และข้อกังวลของสังคมที่เกิดขึ้น บอร์ดบีโอไอ ที่มีนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกฯและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เป็นประธาน จึงหารือร่วมกัน และเห็นว่าจำเป็นต้องทบทวนกรอบการพิจารณาอีกครั้งให้รอบด้านและเข้มข้นยิ่งขึ้น โดยบีโอไอจะยกระดับการคัดกรองโครงการให้สอดคล้องกับทิศทางของคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ ที่ให้ความสำคัญกับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ การดูแลการใช้พลังงานไฟฟ้า น้ำ และสิ่งแวดล้อม มาใช้ในการคัดกรองโครงการก่อนเข้าสู่กระบวนการขอรับการส่งเสริมการลงทุน
นายนฤตม์กล่าวว่า ขณะนี้บีโอไออยู่ระหว่างการศึกษาประเด็นเหล่านี้ เพื่อใช้เป็นข้อมูลสนับสนุนคณะกรรมการนโยบายฯ ซึ่งจะครอบคลุม 4 มิติสำคัญ ได้แก่ 1.การสร้างประโยชน์ต่อประเทศไทย เช่น การสร้างงานทักษะสูง การพัฒนาวิศวกรและช่างเทคนิคไทย การร่วมพัฒนาหลักสูตรหรือจัดตั้งศูนย์ฝึกอบรม การใช้อุปกรณ์ในประเทศ รวมถึงการรับรองและพัฒนา Vendor ไทย การเชื่อมโยง SMEs เข้าสู่ห่วงโซ่อุปทาน การถ่ายทอดมาตรฐานหรือเทคโนโลยีที่ช่วยเพิ่มขีดความสามารถของผู้ประกอบการไทย การตั้งทีมวิจัยหรือห้องปฏิบัติการในไทย การพัฒนาเทคโนโลยีด้านดิจิทัล, AI, พลังงานและระบบทำความเย็น, Cloud และ Cybersecurity และพัฒนาระบบนิเวศ AI ในประเทศ
นายนฤตม์กล่าวว่า 2.ความพร้อมและความมั่นคงด้านพลังงาน เช่น กำลังผลิตไฟฟ้า ระบบสายส่ง เทคโนโลยีและประสิทธิภาพในการใช้พลังงาน รวมทั้งการรับผิดชอบต้นทุนโครงสร้างพื้นฐานที่เกิดขึ้น เพื่อไม่สร้างภาระแก่ผู้ใช้ไฟฟ้ากลุ่มอื่น โดยคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) เห็นชอบให้แยกประเภทผู้ใช้ไฟฟ้า Data Center เพื่อกำหนดค่าไฟฟ้าในอัตราที่สูงกว่ากลุ่มผู้ใช้อื่นๆ ให้สะท้อนต้นทุนการจัดหาพลังงานและการขยายโครงข่าย พร้อมกำหนดให้โครงการ Data Center ต้องวางหลักประกันการขอใช้ไฟฟ้า เพื่อกลั่นกรองโครงการที่พร้อมดำเนินธุรกิจจริง และให้ผู้ลงทุนมีส่วนรับผิดชอบต่อต้นทุนที่เกิดขึ้นอย่างเหมาะสม ควบคู่กับการส่งเสริมการใช้พลังงานสะอาด และใช้เทคโนโลยีที่มุ่งสู่ Green Data Center
นายนฤตม์กล่าวว่า 3.ความพร้อมและประสิทธิภาพในการใช้ทรัพยากรน้ำ เช่น การพิจารณาแหล่งน้ำ การใช้เทคโนโลยีระบบหล่อเย็น การรีไซเคิลน้ำ การกำหนดค่าน้ำในอัตราสูงพิเศษ รวมถึงความสามารถในการบริหารจัดการน้ำในช่วงฤดูแล้ง เพื่อไม่ให้ส่งผลกระทบต่อภาคเกษตรและชุมชนในพื้นที่ และ 4.ผลกระทบและมาตรการด้านสิ่งแวดล้อม เช่น การผังเมือง การป้องกันปัญหาอัคคีภัยและมลพิษต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้น ทั้งความร้อน เสียง น้ำเสีย ตลอดจนผลกระทบต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อมตลอดวงจรชีวิตโครงการ
นายนฤตม์กล่าวว่า สำหรับข้อกังวลเรื่องการนำเข้าอุปกรณ์ต่างๆ ของโครงการ Data Center นั้น จากข้อมูลของบีโอไอ ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา มีบริษัทชั้นนำจำนวนมากเริ่มเข้ามาลงทุนตั้งฐานผลิตอุปกรณ์และชิ้นส่วนสำคัญที่ใช้ใน Data Center ทำให้ประเทศไทยเป็นหนึ่งในแหล่งผลิตอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับ Data Center ที่สำคัญของโลก เช่น การผลิต Hard Disk Drive สำหรับ Data Center เช่น บริษัท ซีเกท และบริษัท เวสเทิร์น ดิจิตอล, การผลิต AI Server เช่น บริษัท อินเวนเทค และบริษัท คิวเอ็มบี, การผลิตอุปกรณ์รับส่งข้อมูลความเร็วสูงทางแสง (Optical Transceiver & Module) เช่น บริษัท อินโนไลท์, บริษัท อีออปโตลิงค์, บริษัท ซิเลซติกา และบริษัท ฟาบริเนท, การผลิตแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ (PCB) โดยผู้ผลิตชั้นนำระดับโลกกว่า 50 ราย, การผลิตระบบทำความเย็น เช่น บริษัท เดลต้า อีเลคโทรนิคส์, การผลิตระบบเครือข่าย สวิทช์ ชุดควบคุมไฟ โดยผู้ผลิตในไทยจำนวนมาก
"ปัจจุบันประเทศไทยอยู่ในช่วงเริ่มต้นการสร้างซัพพลายเชนของ Data Center หลายผลิตภัณฑ์มีการซื้อขายกันโดยตรงในประเทศแล้ว ขณะที่อุปกรณ์และชิ้นส่วนบางชนิดต้องส่งออกไปยังศูนย์จัดชุดและกระจายสินค้าตามนโยบายของบริษัทแม่ หรือส่งออกไปประกอบขั้นสุดท้ายในต่างประเทศ ก่อนนำกลับเข้ามาติดตั้งในประเทศไทย ซึ่งบีโอไอจะเดินหน้าส่งเสริมให้เกิดการลงทุนครบทั้งห่วงโซ่อุปทาน และเชื่อมโยงให้เกิดการซื้อขายอุปกรณ์ในประเทศมากยิ่งขึ้น" นายนฤตม์กล่าว
นายนฤตม์กล่าวว่า Data Center เป็นโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่จำเป็นสำหรับโลกยุคใหม่ แต่ต้องเป็นการลงทุนที่มีคุณภาพ มีความพร้อม และรับผิดชอบต่อทรัพยากรของประเทศ บีโอไอจึงไม่ได้มองเพียงมูลค่าการลงทุน แต่จะพิจารณาว่าโครงการเหล่านี้ช่วยสร้างคนไทย ผู้ประกอบการไทย ระบบนิเวศ AI และโอกาสใหม่ให้เศรษฐกิจไทยได้มากน้อยเพียงใด การส่งเสริมในระยะต่อไป หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะมาร่วมกันจัดระเบียบและสร้างสมดุลระหว่างความจำเป็นด้านดิจิทัล ความมั่นคงด้านพลังงานและทรัพยากร และประโยชน์ที่คนไทยจะได้รับอย่างเป็นรูปธรรม
