News Logo
หน้าแรก
เจาะมติครม. ปิดช่องใช้ดุลพินิจลดโทษ ขรก.ทุจริต สั่ง 'ไล่ออก' เท่านั้น

เจาะมติครม. ปิดช่องใช้ดุลพินิจลดโทษ ขรก.ทุจริต สั่ง 'ไล่ออก' เท่านั้น

18 พ.ย. 2569 16:07
googleตั้ง Next News เป็นข่าวโปรดบน Google

เปิดที่มามติ ครม. หลังปรับเกณฑ์ลงโทษข้าราชการทุจริต-ทิ้งงานเกิน 15 วัน ปิดช่องใช้ดุลพินิจผู้บังคับบัญชาลดหย่อนโทษ สั่ง 'ไล่ออก' สถานเดียว-ไร้สิทธิรับบำเหน็จบำนาญ

สืบเนื่องสำนักข่าว Next News รายงานไปแล้วว่า เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบการปรับปรุงมติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการและฐานละทิ้งหน้าที่ราชการ ตามที่คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) [รองนายกรัฐมนตรี (นายปกรณ์ นิลประพันธ์) เป็นประธานกรรมการ] เสนอ ดังนี้

1. ให้ยกเลิกมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2503 ตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ด่วน ที่ น.ว. 125/2503 ลงวันที่ 5 ตุลาคม 2503 เรื่อง การลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง (ตามข้อ 1.1)

2. ให้ยกเลิกมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2536 ตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ที่ นร 0205/ว 234 ลงวันที่ 24 ธันวาคม 2536 เรื่อง ขอปรับปรุงมติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงบางกรณี (ตามข้อ 1.2)

3. กำหนดให้การลงโทษผู้กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ หรือละทิ้งหน้าที่ราชการติดต่อในคราวเดียวกันเป็นเวลาเกินกว่า 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควรและไม่กลับมาปฏิบัติหน้าที่ราชการอีกเลย เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรงให้ลงโทษไล่ออกจากราชการ การนำเงินที่ทุจริตไปแล้วมาคืนหรือมีเหตุอันควรปรานีอื่นใด ไม่เป็นเหตุลดหย่อนโทษลงเป็นปลดออกจากราชการ

1794899673246-2acff39c73d81fd0

ครม.ไฟเขียวปรับเกณฑ์ ขรก.ทุจริต-ทิ้งหน้าที่เกิน 15 วัน'ไล่ออก'เท่านั้น

ล่าสุดผู้สื่อข่าวตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติมจากเอกสารสรุปการประชุม ครม. พบข้อมูลที่น่าสนใจเกี่ยวกับที่มาของมติข้างต้น มีรายละเอียด ดังนี้

1. เรื่องเดิม

1.1 คณะรัฐมนตรีมีมติ (4 ตุลาคม 2503) เห็นชอบเกี่ยวกับการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงตามที่ ก.พ. เสนอว่า ความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการหรือละทิ้งหน้าที่ราชการไปเลยเกินกว่า 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร เป็นความผิดร้ายแรง ซึ่งควรไล่ออกจากราชการ จะปรานีลดหย่อนผ่อนโทษลงได้ก็เพียงปลดออกจากราชการ การนำเงินที่ทุจริตยักยอกไปแล้วมาคืนก็ดี การที่เป็นผู้ไม่เคยกระทำผิดมาก่อนก็ดี หรือมีเหตุอันควรปรานีอื่นใดก็ดี ไม่เป็นเหตุเพียงพอที่จะลดหย่อนผ่อนโทษลงเป็นให้ออกจากราชการได้ โดยถือเป็นหลักปฏิบัติต่อไป

1.2 คณะรัฐมนตรีมีมติ (21 ธันวาคม 2536) อนุมัติตามที่สำนักงาน ก.พ. เสนอ ดังนี้

1.2.1 ให้ปรับปรุงมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2503 เกี่ยวกับการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดทางวินัยอย่างร้ายแรงบางกรณี ดังนี้

1.2.1.1 ปรับปรุงถ้อยคำเพื่อให้เกิดความชัดเจน จาก ความว่า “ละทิ้งหน้าที่ราชการไปเลยเกินกว่า 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร” เป็น “ละทิ้งหน้าที่ราชการ ติดต่อในคราวเดียวกันเป็นเวลาเกินกว่า 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร และไม่กลับมาปฏิบัติราชการอีกเลย”

1.2.1.2 การลงโทษผู้กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการหรือละทิ้งหน้าที่ราชการ (ตามข้อ 1.2.1.1) เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง ซึ่งควรลงโทษเป็นไล่ออกจากราชการ การนำเงินที่ทุจริตไปแล้วมาคืนหรือมีเหตุอันควรปรานีอื่นใดไม่เป็นเหตุลดหย่อนโทษลงเป็นปลดออกจากราชการ

1.2.2 สำหรับการลงโทษผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงใน 2 ฐานความผิดดังกล่าวตามมาตรา 67 วรรคสาม และมาตรา 75 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน  พ.ศ. 2518 หรือตามกฎหมายระเบียบข้าราชการพลเรือนที่ใช้บังคับอยู่ก่อนหน้านั้น พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2535 มีบทเฉพาะกาลมาตรา 138 ให้ลงโทษตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนที่ใช้อยู่ขณะกระทำผิด ก็ให้ถือปฏิบัติตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2503 ต่อไป

2. สาระสำคัญของเรื่อง

ก.พ. รายงานว่า สำนักงาน ก.พ. ได้ศึกษามติคณะรัฐมนตรีและข้อกฎหมายตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือนตั้งแต่ฉบับแรกถึงฉบับปัจจุบัน เกี่ยวกับการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง ใน 2 ฐาน คือ (1) ฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ และ (2) ฐานละทิ้งหน้าที่ราชการ พบว่า

2.1 พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 97 บัญญัติให้ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดกระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง ให้ลงโทษปลดออกหรือไล่ออกตามความร้ายแรงแห่งกรณี ถ้ามีเหตุอันควรลดหย่อนจะนำมาประกอบการพิจารณาลดโทษก็ได้แต่ห้ามมิให้ลดโทษ
ลงต่ำกว่าปลดออก ทั้งนี้ ผู้ใดถูกลงโทษปลดออก ให้มีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญเสมือนว่าผู้นั้นลาออกจากราชการ ดังนั้น จะเห็นได้ว่า ในการลงโทษทางวินัยอย่างร้ายแรงนั้น กฎหมายได้กำหนดสถานโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำผิดไว้ 2 ระดับ คือ ปลดออกหรือไล่ออก

ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับการใช้ดุลพินิจของผู้บังคับบัญชาผู้มีอำนาจสั่งบรรจุ โดยพิจารณาจากข้อเท็จจริงที่ได้จากการสอบสวนอย่างรอบด้านและพฤติการณ์ตามความร้ายแรงแห่งการกระทำผิด และในกรณีที่มีเหตุอันควรลดหย่อนโทษ เช่น เป็นการกระทำผิดวินัยครั้งแรก หรือรับราชการมานาน หรือเป็นผู้ที่ประกอบคุณงามความดีหรือทำประโยชน์ให้กับราชการมาก่อน ผู้บังคับบัญชาผู้มีอำนาจพิจารณาสามารถนำเหตุนั้นมาประกอบในการพิจารณาเพื่อลดหย่อนโทษได้ แต่จะลดโทษต่ำกว่าโทษปลดออกไม่ได้

2.2 แนวทางตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2503 และวันที่ 21 ธันวาคม 2536 (ตามข้อ 1.1 และ 1.2) เนื่องจากฐานความผิดทั้งสองฐานดังกล่าวเป็นความผิดที่สร้างความเสียหายแก่ระบบราชการเป็นอย่างมาก สมควรที่จะต้องเข้มงวดกวดขันและลงโทษอย่างเฉียบขาด หากผ่อนคลายให้มีความยืดหยุ่น โดยยกเว้นให้นำเหตุลดหย่อนมาประกอบในการพิจารณาได้ อาจเกิดปัญหาในทางปฏิบัติเกี่ยวกับการตีความว่ากรณีใดจะเข้าข้อยกเว้นหรือไม่ ส่งผลให้การลงโทษทางวินัยในความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการไม่เป็นไปในแนวทางเดียวกันและไม่ได้มาตรฐานในการลงโทษ

และสุดท้ายจะก่อให้เกิดความไม่ยุติธรรมสำหรับผู้ถูกลงโทษรวมทั้งเกิดความเสียหายแก่ราชการ จึงเห็นควรกำหนดแนวทางการลงโทษแก่ผู้กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ และฐานละทิ้งหน้าที่ราชการติดต่อในคราวเดียวกันเป็นเวลาเกินกว่า 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควรและไม่กลับมาปฏิบัติหน้าที่ราชการอีกเลย ให้อยู่ในระดับไล่ออกโดยไม่ได้รับบำเหน็จบำนาญ โดยให้หน่วยงานราชการต่าง ๆ ถือปฏิบัติให้เป็นไปในแนวทางเดียวกันเพื่อไม่ให้เกิดความลักลั่น

2.3 อย่างไรก็ตาม แม้ว่ามติคณะรัฐมนตรีดังกล่าวจะมีเจตนารมณ์ให้มีการพิจารณาโทษให้อยู่ในระดับไล่ออก แต่ในทางปฏิบัติยังมีส่วนราชการใช้ดุลพินิจในการลงโทษปลดออก เนื่องจากมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าวใช้คำว่า “ควรลงโทษเป็นไล่ออกจากราชการ” ดังนั้น เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาในการพิจารณาตีความ จึงเห็นควรปรับปรุงมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าวเพื่อระบุข้อความกำหนดแนวทางการใช้ดุลพินิจในการลงโทษให้ชัดเจนยิ่งขึ้น โดยยังคงหลักการเดิมที่ให้ข้าราชการที่ทุจริตต่อหน้าที่ราชการไม่มีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญ โดยพิจารณาระดับโทษเป็นไล่ออกจากราชการ

2.4 ก.พ. [รองนายกรัฐมนตรี (นายปกรณ์ นิลประพันธ์) เป็นประธานกรรมการ] ในการประชุมครั้งที่ 2/2569 เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2569 เห็นว่า หากจะปรับปรุงมติคณะรัฐมนตรีโดยยังคงให้ฉบับเดิมมีผลใช้บังคับอยู่ อาจทำให้เกิดความสับสนหรือมีความยุ่งยากในทางปฏิบัติ จึงมีมติเห็นชอบการปรับปรุงมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าว และให้นำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา ดังนี้

2.4.1 ให้ยกเลิกมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2503 (ตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ด่วน ที่ น.ว. 125/2503 ลงวันที่ 5 ตุลาคม 2503 เรื่อง การลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง)

2.4.2 ให้ยกเลิกมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2536 (ตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ที่ นร 0205/ว 234 ลงวันที่ 24 ธันวาคม 2536 เรื่อง ขอปรับปรุงมติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงบางกรณี)

2.4.3 กำหนดให้การลงโทษผู้กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการเป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง ให้ลงโทษไล่ออกจากราชการ การนำเงินที่ทุจริตไปแล้วมาคืน หรือมีเหตุอันควรปรานีอื่นใดไม่เป็นเหตุลดหย่อนโทษลงเป็นปลดออกจากราชการ

2.4.4 กำหนดให้การลงโทษผู้กระทำผิดวินัยฐานละทิ้งหน้าที่ราชการติดต่อในคราวเดียวกันเป็นเวลาเกินกว่า 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร และไม่กลับมาปฏิบัติหน้าที่ราชการอีกเลยเป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง ให้ลงโทษไล่ออกจากราชการ กรณีมีเหตุอันควรปรานีอื่นใด ไม่เป็นเหตุลดหย่อนโทษลงเป็นปลดออกจากราชการ

2.5 ประโยชน์ที่ได้รับจากการปรับปรุงมติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัย ฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการและฐานละทิ้งหน้าที่ราชการ จะส่งผลให้การลงโทษทางวินัยแก่ข้าราชการที่กระทำความผิดในฐานดังกล่าวเป็นไปอย่างถูกต้อง เหมาะสมและมีมาตรฐาน

แท็กที่เกี่ยวข้อง
มติ ครม.

ก

ก

ก



ก

ก

ก

section icon

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

กกพ.จ่อตรึงค่าไฟบ้าน 3.86 บาท งวดม.ค.-เม.ย.70
กกพ.จ่อตรึงค่าไฟบ้าน 3.86 บาท งวดม.ค.-เม.ย.70