News Logo
หน้าแรก
‘วิทัย’ ยันไร้รอยร้าวภายในแบงก์ชาติ ย้ำไม่เคยมีมติเห็นชอบแก้พ.ร.บ.ธปท.

‘วิทัย’ ยันไร้รอยร้าวภายในแบงก์ชาติ ย้ำไม่เคยมีมติเห็นชอบแก้พ.ร.บ.ธปท.

16 พ.ย. 2569 17:08
googleตั้ง Next News เป็นข่าวโปรดบน Google

‘วิทัย’ ยันไร้รอยร้าวภายในแบงก์ชาติ ไม่ได้ทะเลาะปธ.บอร์ด ชี้ไม่เคยมีมติเห็นชอบแก้พ.ร.บ.ธปท. พร้อมเปิด 4 ประเด็นศึกษาระบุชัดกฎหมายปัจจุบันยังเหมาะสม

สำนักข่าว Next News รายงานเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569  นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยในงานแถลง “เล่าสู่กันฟังเรื่องการแก้ไข พ.ร.บ. ธปท.” ชี้แจงประเด็น นายสมชัย สัจจพงษ์ ประธานกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย ส่งหนังสือเปิดใจกับสื่อมวลชน สะท้อนความผิดหวังต่อการทำงานของ ธปท.โดยเฉพาะการแก้ไขพระราชบัญญัติธนาคารแห่งประเทศไทย (พ.ร.บ. ธปท.)ว่า เรื่องดังกล่าวไม่ใช่ความขัดแย้งภายในองค์กร และไม่ได้เป็นปัญหาความสัมพันธ์ระหว่างผู้บริหารหรือกรรมการกับประธานกรรมการ ธปท. ทุกฝ่ายยังคงให้ความเคารพประธานกรรมการ และไม่มีความขัดแย้งหรือการทะเลาะกันแต่อย่างใด รวมถึงกรรมการรายอื่นก็ไม่ได้มีจุดยืนในลักษณะเดียวกับข้อเสนอที่ปรากฏเป็นข่าว

สำหรับประเด็นการแก้ไขพระราชบัญญัติธนาคารแห่งประเทศไทย นายวิทัยย้ำว่า ที่ผ่านมาไม่เคยมีการบรรจุวาระพิจารณาแก้ไข พ.ร.บ.ธปท.เข้าสู่ที่ประชุมคณะกรรมการ ธปท. และไม่เคยมีมติเห็นชอบหรืออนุมัติให้ดำเนินการแก้ไขกฎหมายตามที่มีการกล่าวถึง ประเด็นที่นำมาศึกษาบางเรื่องเป็นหลักการสำคัญเกี่ยวกับโครงสร้างและความเป็นอิสระของธนาคารกลาง ซึ่งไม่ใช่เรื่องของระยะเวลาในการพิจารณา ไม่ว่าจะใช้เวลา 1 ปี 2 ปี หรือ 3 ปี หากเป็นหลักการที่ไม่สามารถแก้ไขได้ ก็ไม่สามารถดำเนินการแก้ไขได้เช่นกัน

“ในเรื่องพ.ร.บ.ธปท.ตนไม่ได้เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะเกี่ยวกับการแก้ไขพ.ร.บ.เลย เพราะมีเรื่องเกี่ยวกับตำแหน่ง และการถอดถอนด้วย เรื่องบางเรื่อง ไม่ใช่เรื่องเวลา แต่เป็นเรื่องหลักการที่ไม่สามารถแก้ไขให้ได้ เรื่องเหล่านี้ เป็นเรื่องที่เป็นหลักการ ดังนั้นจะ 1 ปี 2 ปี 3 ปี ก็แก้ไม่ได้ เพราะเป็นหลักการใหญ่ ที่ไม่สามารถแก้ไขให้ได้ ”นายวิทัย กล่าว

ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 25 มิ.ย. 2568 ธปท. ได้เสนอผลการประเมินผลสัมฤทธิ์ พ.ร.บ. ธปท. ให้ที่ประชุมคณะกรรมการ ธปท. (กกธ.) ซึ่งขธณะนั้นมีคุณสมชัย สัจจพงษ์ เป็นประธาน ทราบแล้ว ที่ประชุมมีมติรับทราบโดยไม่ได้มีมติให้แก้ไข พ.ร.บ. ธปท. และ ธปท. ได้มีหนังสือแจ้งผลการประเมินผลสัมฤทธิ์ดังกล่าวให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรับทราบด้วยแล้ว โดย ธปท. จะทำการประเมินผลสัมฤทธิ์ตามที่กฎหมายกำหนดครั้งถัดไปในปี 2573

นอกจากนี้ ธปท. ได้แก้ไขปรับปรุง พ.ร.บ. ธปท. มาเป็นระยะ ๆ นับตั้งแต่การแก้ไขปรับปรุง พ.ร.บ. ธปท. ครั้งใหญ่ในปี 2551 และมีการแก้ไขปรับปรุงอีก 3 ครั้ง โดยครั้งล่าสุดคือในปี 2561 ซึ่งที่ผ่านมาได้แก้ไขปรับปรุงเพื่อให้กฎหมายสอดคล้องกับหลักความเป็นอิสระในการดำเนินงานและหลักการตรวจสอบถ่วงดุลอย่างเหมาะสม อันเป็นหลักสากลที่กำหนดในกฎหมายจัดตั้งธนาคารกลางของประเทศต่าง ๆ เช่น กำหนดองค์ประกอบและลักษณะต้องห้ามของคณะกรรมการคัดเลือกเพิ่มเติมโดยไม่ให้มีข้าราชการประจำเข้ามาเป็นคณะกรรมการคัดเลือก

ภายหลังจากการประเมินผลสัมฤทธิ์ พ.ร.บ. ธปท. นั้น คณะกรรมการ ธปท. ไม่เคยมีมติอนุมัติหรือเห็นชอบให้แก้ไข พ.ร.บ. ธปท. แต่อย่างใด โดยประธาน กกธ. ได้แสดงความประสงค์อย่างชัดเจนในเดือน ต.ค. 2568 ให้แก้ไขปรับปรุง พ.ร.บ. ธปท. โดยเสนอให้ตั้งคณะทำงานที่มีบุคคลภายนอกมาศึกษาและทบทวน พ.ร.บ. ธปท. ในวาระเรื่องที่ประธานแจ้งให้ที่ประชุมทราบ อย่างไรก็ตาม กรรมการ กกธ. ท่านอื่น ๆ มีข้อสังเกตไปในทางเดียวกันว่าควรดำเนินการเรื่องนี้ภายในก่อน โดยให้ศึกษาทบทวนหลักการและสรุปประเด็นที่ควรแก้ไขให้ชัดในที่ประชุม กกธ. ก่อนที่จะตั้งคณะทำงานที่มีบุคคลภายนอกมาร่วมด้วย

ธปท. จึงได้ตั้งคณะทำงานภายใน ธปท. ขึ้น เพื่อศึกษาทบทวน พ.ร.บ. ธปท. โดยได้ดำเนินการสอบถามกรรมการ กกธ. ท่านอื่นทุกท่าน ซึ่งรวมถึงเลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิทุกท่าน โดยไม่มีกรรมการ กกธ. ท่านใดแจ้งประเด็นใน พ.ร.บ. ธปท. ที่ควรปรับปรุงแก้ไข ซึ่งคณะทำงานภายใน ธปท. ได้นำประเด็นของประธาน กกธ. มาพิจารณาพร้อมกับประเด็นอื่น ๆ แล้วด้วย

ประเมินผลทำงานผู้ว่าฯ เสี่ยงแทรกแซงธนาคารกลาง

หนึ่งในประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาศึกษา คือ การเชื่อมโยงการประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ว่าการตามมาตรา 25 กับกรณีหย่อนความสามารถ ซึ่งเป็นเหตุแห่งการพ้นจากตำแหน่งตามมาตรา 28/19 (5)

การประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ว่าการ ธปท. โดยมาตรา 25 ของ พ.ร.บ.ธนาคารแห่งประเทศไทย กำหนดเรื่องการประเมินผลการปฏิบัติงานไว้ ขณะที่มาตรา 28/19 กำหนดเหตุแห่งการพ้นจากตำแหน่งผู้ว่าการแยกไว้ต่างหากอย่างชัดเจน

จากการศึกษาพบว่า การประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ว่าการไม่ได้มีความเชื่อมโยงโดยตรงกับเหตุแห่งการพ้นจากตำแหน่ง เนื่องจากการประเมินผลเป็นเรื่องของการบริหารจัดการและการดำเนินงานของ ธปท. ในภาพรวม ส่วนเหตุที่จะทำให้ผู้ว่าการพ้นจากตำแหน่งนั้น กฎหมายกำหนดไว้เป็นการเฉพาะ เช่น กรณีการปฏิบัติงานและลักษณะการทำงาน แนวทางดังกล่าวสอดคล้องกับหลักการของกฎหมายธนาคารกลางในต่างประเทศ เช่น อังกฤษและนอร์เวย์ ที่แยกการประเมินผลการปฏิบัติงานออกจากเหตุการพ้นจากตำแหน่งผู้ว่าการ

เหตุผลสำคัญคือ หากนำผลการประเมินการปฏิบัติงานมาเชื่อมโยงกับการพ้นจากตำแหน่ง อาจส่งผลกระทบต่อความเป็นอิสระในการดำเนินงานของธนาคารกลาง และกระทบต่อความน่าเชื่อถือขององค์กร โดยเฉพาะกรณีที่เกิดความขัดแย้งด้านนโยบาย หากสามารถใช้ผลการประเมินเป็นเหตุให้เปลี่ยนตัวผู้ว่าการได้ ก็อาจเปิดช่องให้เกิดแรงกดดันจากฝ่ายการเมืองหรือกลุ่มผลประโยชน์เข้ามาแทรกแซงการทำงานของธนาคารกลาง ดังนั้น การแยกทั้งสองเรื่องออกจากกันจึงเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยให้ผู้ว่าการสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างเป็นอิสระ ภายใต้ระบบตรวจสอบและถ่วงดุลของคณะกรรมการ ธปท.

การคัดเลือกผู้ว่าฯ ควรดำเนินการผ่านคณะกรรมการคัดเลือกที่เป็นอิสระ

ประเด็นที่สอง คือ คณะกรรมการ ธปท. ควรมีส่วนร่วมในการคัดเลือกผู้ว่าการหรือไม่นั้น นับตั้งแต่การปรับปรุงโครงสร้าง ธปท. ครั้งใหญ่ในปี 2551 ได้วางหลักการสำคัญเรื่องความเป็นอิสระของธนาคารกลาง โดยกำหนดให้กระบวนการคัดเลือกผู้ว่าการดำเนินการผ่านคณะกรรมการคัดเลือก เพื่อให้ผู้ว่าการที่ได้รับการคัดเลือกสามารถปฏิบัติหน้าที่และกำหนดกรอบการดำเนินนโยบายการเงินได้อย่างเป็นอิสระ

ต่อมาในปี 2559 มีการแก้ไขคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของกรรมการคัดเลือก โดยกำหนดให้กรรมการคัดเลือกต้องไม่เป็นข้าราชการประจำ จากเดิมที่กำหนดข้อห้ามเกี่ยวกับการดำรงตำแหน่งทางการเมืองและการมีส่วนได้เสียในการปฏิบัติหน้าที่ การปรับปรุงดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อย้ำหลักการให้กระบวนการคัดเลือกผู้ว่าการมีความเป็นอิสระอย่างแท้จริง และลดโอกาสที่บุคคลหรือหน่วยงานใดจะเข้ามามีอิทธิพลต่อการคัดเลือก

ส่วนข้อเสนอไม่ให้ผู้ว่าการเป็นผู้เสนอรายชื่อกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการ ธปท. นั้นพ.ร.บ ธปท. ได้กำหนดบทบาทของผู้เสนอชื่อและผู้คัดเลือกกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิใน กกธ. ออกจากกันเพื่อให้เป็นไปตามหลักการตรวจสอบถ่วงดุล โดยให้ ผว. ในฐานะหัวหน้าหน่วยงาน เป็นผู้เสนอรายชื่อ เนื่องจาก ผว.จะทราบว่าบุคคลใดมีความเชี่ยวชาญและเหมาะสมกับงานของ ธปท. และปลัดกระทรวงการคลัง ในฐานะกระทรวงผู้กำกับดูแล เป็นผู้เสนอรายชื่ออีกทางหนึ่ง โดยให้กรรมการอิสระตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังแต่งตั้ง ทำหน้าที่เป็นผู้คัดเลือกในท้ายที่สุด

ขณะที่ประเด็นผู้ว่าฯไม่ควรทำหน้าที่เป็นรองประธาน กกธ. แต่ควรเป็นเพียงเลขานุการนั้น  การกำหนดให้ ผว. เป็นรองประธาน กกธ. มีหลักการมาจากการที่ ผว. เป็นหัวหน้าหน่วยงาน สามารถเชื่อมโยงการทำงานของคณะกรรมการนโยบายต่าง ๆ และ กกธ. ให้ไปในทิศทางเดียวกันได้ จึงเหมาะสมที่จะเป็นรองประธาน กกธ. โดยกฎหมายจัดตั้งและทางปฏิบัติของธนาคารกลางหลายประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา เยอรมันออสเตรเลีย ญี่ปุ่น อินโดนีเซีย เกาหลีใต้ ฟิลิปปินส์ มาเลเซีย ได้กำหนดให้ ผว. เป็นประธานคณะกรรมการธนาคารกลาง และไม่ปรากฏว่ามีประเทศใดกำหนดให้ ผว. เป็นเลขานุการของคณะกรรมการธนาคารกลาง

ทั้งนี้ คณะทำงานได้ศึกษาทบทวนและได้ข้อสรุปแล้วว่า พ.ร.บ. ธปท. ฉบับปัจจุบัน ยังมีความเหมาะสมและสอดคล้องกับหลักสากลที่กำหนดในกฎหมายจัดตั้งธนาคารกลางของต่างประเทศ ที่ทำให้ ธปท. สามารถดำเนินการตามพันธกิจให้บรรลุเป้าหมายโดยยังรักษาไว้ซึ่งความเป็นอิสระในการดำเนินงานภายใต้หลักการตรวจสอบและถ่วงดุลอย่างเหมาะสม นอกจากนี้ ธปท. ได้ตั้งคณะทำงานศึกษาทบทวน พ.ร.บ. ธุรกิจสถาบันการเงิน ควบคู่ไปพร้อมกันด้วย เนื่องจากมีความจำเป็นเร่งด่วนที่จะต้องยกระดับการกำกับดูแล Non-bank ให้เท่าเทียมกับการกำกับดูแลธนาคารพาณิชย์ เพื่อคุ้มครองประชาชนที่เป็นผู้ใช้บริการทางการเงิน เพราะ Non-bank มีขนาดใหญ่ขึ้น มีรูปแบบในการประกอบธุรกิจซับซ้อนขึ้น และเริ่มมีบทบาทมากขึ้นในระบบการเงิน ทั้งนี้ ทั้งสองเรื่องเดิมได้ถูกกำหนดให้นำเสนอข้อสรุปผลการศึกษาในที่ประชุมยุทธศาสตร์ร่วมกันระหว่าง กกธ. และคณะกรรมการนโยบาย 3 คณะ ในวันที่ 12 พ.ย. 2569 แต่ภายหลังท่านประธานสั่งยกเลิกการประชุมดังกล่าว

แท็กที่เกี่ยวข้อง
ข่าวเศรษฐกิจ
ธนาคารแห่งประเทศไทย
วิทัยรัตนากร
แบงก์ชาติ

ก

ก

ก



ก

ก

ก

section icon

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

DSI จับมือ ธปท. สศค. Google ปราบแอปฯ เงินกู้ผิดกฎหมาย คุ้มครองประชาชน
DSI จับมือ ธปท. สศค. Google ปราบแอปฯ เงินกู้ผิดกฎหมาย คุ้มครองประชาชน