เจาะปม! ไทยพีบีเอสผูกจ้างผลิตรายการ9 ปี พบTORเป็นงานที่ใช้เพียงอุปกรณ์

"...สตง.ตรวจสอบข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานประกอบเกณฑ์ที่ใช้ในการตรวจสอบแล้ว พบว่า เมื่อพิจารณารายละเอียดขอบเขตของงานในสัญญาจ้างผลิตรายการทั้ง 2 รายการ เห็นได้ว่าเป็นงานจ้างที่ใช้เพียงอุปกรณ์และสิ่งสนับสนุนการผลิต อาทิ กล้องถ่ายทำ เลนส์กล้อง ไมค์ไวเลส เป็นต้น ซึ่ง ส.ท.ท.เองก็มีทรัพยากรและยังมีบุคลากรที่มีศักยภาพในการผลิตรายการดังกล่าวอยู่แล้ว..."

สำนักข่าว Next News รายงานความคืบหน้ากรณีสำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) แถลงผลการตรวจสอบการใช้จ่ายงบประมาณขององค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส (Thai PBS) โดยพบความไม่ครบถ้วนสมบูรณ์ในขั้นตอนการเบิกจ่ายค่าตอบแทนพิธีกรและแขกรับเชิญ เนื่องจากขาดระเบียบปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ ตลอดจนกรณีการว่าจ้างบริษัทผลิตรายการที่อาจเข้าข่ายไม่เป็นไปตามระเบียบการจัดซื้อจัดจ้าง รวมมูลค่าความเสียหายที่ประเมินราว 85 ล้านบาทนั้น

เกี่ยวกับกรณี การว่าจ้างบริษัทผลิตรายการที่อาจเข้าข่ายไม่เป็นไปตามระเบียบจัดซื้อจัดจ้าง นั้น เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2569 มีคำชี้แจงจาก นายพิเศษ จียาศักดิ์ รองผู้อำนวยการ ส.ส.ท. และ นายอดิศักดิ์ ลิมปรุ่งพัฒนกิจ รองผู้อำนวยการ ส.ส.ท. เป็นทางการไปแล้ว

โดยนายอดิศักดิ์ ชี้แจงว่า บุคลากรของไทยพีบีเอสที่มีประมาณ 1,200 คน ไม่ได้ทำหน้าที่ผลิตข่าวเพียงอย่างเดียว แต่แบ่งเป็นทีมข่าวเพียงครึ่งหนึ่ง ส่วนอีกครึ่งหนึ่งรับผิดชอบภารกิจอื่นตามบทบาทสื่อสาธารณะ เช่น สื่อออนไลน์ การตรวจสอบข่าวปลอม และศูนย์สื่อเด็ก ดังนั้น การว่าจ้างผู้ผลิตรายการภายนอกจึงเป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยผู้ผลิตอิสระ เพื่อเปิดโอกาสและส่งเสริมให้เกิดผู้ผลิตรายใหม่ๆ ในอุตสาหกรรม

เมื่อถูกถามถึงกรณี บริษัท พีเอ็นวาย โปรดักชั่น จำกัด ที่ได้รับการว่าจ้างผลิตสื่อเฉพาะเจาะจงต่อเนื่องยาวนานกว่า 9 ปีว่ามีกระบวนการอย่างไร

นายพิเศษ ชี้แจงว่า มีการจัดซื้อจัดจ้างมาตลอด 9 ปีจริง แต่ในปี 2568 ได้ยกเลิกสัญญาไปแล้ว ซึ่งตนตั้งข้อสงสัยว่าเหตุใด สตง. จึงนำเรื่องในอดีตมาเป็นประเด็น ทั้งนี้ จากการตรวจสอบข้อมูลพบว่า บริษัทดังกล่าวรับผิดชอบผลิตข่าวการเมือง 2 รายการ แล้วนำส่งชิ้นงานสำเร็จรูปให้แก่องค์กร ซึ่งทุกอย่างเป็นไปตามขั้นตอนอย่างถูกต้อง ไม่ได้มีความเสียหายหรือการทุจริตแต่อย่างใด

ขณะที่ นายอดิศักดิ์ กล่าวเสริมว่า จากข้อสังเกตของ สตง. ที่ระบุว่าไทยพีบีเอสมีบุคลากรจำนวนมาก แต่เหตุใดจึงต้องว่าจ้างภายนอกนั้น เรื่องนี้ถือเป็นดุลยพินิจของฝ่ายบริหารในการประเมินว่าภาระงานภายในตึงตัวหรือไม่ ซึ่งเป็นแนวทางการบริหารจัดการงานทั่วไปว่ามีความจำเป็นต้องว่าจ้างภายนอกหรือไม่ ทั้งนี้ หลังจากยกเลิกสัญญาไป สำนักข่าวก็รับมาดำเนินการเอง โดยต้นทุนค่าใช้จ่ายก็ไม่ได้แตกต่างกัน

‘ไทยพีบีเอส’ ยัน ‘ค่าพิธีกร-จ้างผลิตรายการ’ เบิกจ่ายตามระเบียบ

ล่าสุด สำนักข่าว Next News ตรวจสอบยืนยันข้อมูลผลการตรวจสอบ สตง. ประเด็นนี้ ซึ่งเป็นกรณีการตรวจสอบประเด็นการใช้จ่ายเงินจ้างผลิตรายการเป็นไปตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 56 วรรคหนึ่ง (2) (ค) ตลอดจนการใช้จ่ายหรือใช้ประโยชน์นั้น เป็นไปตามวัตถุประสงค์ ประหยัด เกิดผลสัมฤทธิ์ และมีประสิทธิภาพหรือไม่

ผลการตรวจสอบ สตง. พบข้อสังเกตเกี่ยวกับการดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างที่อาจไม่เป็นไปตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ตามมาตรา 56 วรรคหนึ่ง (2) (ค) โดยข้อเท็จจริงปรากฏว่า ส.ท.ท.ได้ทำสัญญาจ้างผลิตรายการห้องข่าวไทยพีบีเอส News Room และรายการข่าวเจาะย่อโลก ระหว่างปี พ.ศ. 2560–2568 กับบริษัท พีเอ็นวาย โปรดักชั่น จำกัด ด้วยวิธีเฉพาะเจาะจง ระบุเหตุผลว่าเป็นการจัดซื้อจัดจ้างจากผู้ประกอบการที่มีคุณสมบัติโดยตรงเพียงรายเดียว หรือเป็นตัวแทนจำหน่ายหรือตัวแทนผู้ให้บริการโดยชอบด้วยกฎหมายเพียงรายเดียวในประเทศไทย และไม่มีพัสดุอื่นที่สามารถใช้ทดแทนได้

ขณะที่ฝ่ายบริหาร ส.ท.ท. ได้ชี้แจงต่อ สตง. ในช่วงการตรวจสอบ ระบุว่า ในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างผู้ดำเนินการผลิตรายการห้องข่าวไทยพีบีเอส News Room และรายการข่าวเจาะย่อโลก ได้เริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม 2560 โดยเป็นการดำเนินการตามระเบียบ ส.ส.ท. ว่าด้วยวิธีการคัดสรรผู้ดำเนินการผลิตรายการ ซึ่งบังคับใช้อยู่ในขณะนั้น การเลือกใช้วิธีการจัดซื้อจัดจ้างโดยวิธีเฉพาะเจาะจง ตามมาตรา 56 วรรคหนึ่ง (2) (ค) แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560

เนื่องจากบริษัท พีเอ็นวาย โปรดักชั่น จำกัด เป็นผู้ผ่านกระบวนการคัดสรรตามระเบียบ ส.ส.ท. มาตั้งแต่ต้น มีความเข้าใจในอัตลักษณ์ของรายการ ตลอดจนมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านในการผลิตรายการห้องข่าวไทยพีบีเอส News Room และรายการข่าวเจาะย่อโลกเป็นอย่างดี อีกทั้งรายการทั้งสองมีความจำเป็นต้องรักษามาตรฐาน รูปแบบการนำเสนอให้มีความต่อเนื่อง เพื่อให้สอดคล้องกับแผนการออกอากาศของ ส.ส.ท. ประกอบกับหนังสือเวียนคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว 347 ลงวันที่ 8 กันยายน 2560 เรื่อง และการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 กรณีการเช่าและการจ้างเหมาบริการที่มีความจำเป็นต่อเนื่อง ซึ่งกำหนดแนวทางรองรับงานจ้างเหมาบริการที่ได้เคยจัดซื้อจัดจ้างไว้ก่อนแล้ว และมีความจำเป็นต้องจ้างต่อเนื่องเพื่อมิให้ภารกิจของหน่วยงานรัฐต้องหยุดชะงักลง

ทำให้บริษัท พีเอ็นวาย โปรดักชั่น จำกัด เป็นผู้ประกอบการที่มีคุณสมบัติโดยตรงเพียงรายเดียวที่มีความพร้อมทั้งด้านบุคลากร เทคโนโลยี และความเชี่ยวชาญเฉพาะในการสืบเนื่องงานจ้างดังกล่าวได้ทันที โดยไม่มีผู้ประกอบการอื่นที่จะใช้ทดแทนในขณะนั้น

อย่างไรก็ดี สตง.ตรวจสอบข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานประกอบเกณฑ์ที่ใช้ในการตรวจสอบแล้ว พบว่า เมื่อพิจารณารายละเอียดขอบเขตของงานในสัญญาจ้างผลิตรายการทั้ง 2 รายการ เห็นได้ว่าเป็นงานจ้างที่ใช้เพียงอุปกรณ์และสิ่งสนับสนุนการผลิต อาทิ กล้องถ่ายทำ เลนส์กล้อง ไมค์ไวเลส เป็นต้น ซึ่ง ส.ท.ท.เองก็มีทรัพยากรและยังมีบุคลากรที่มีศักยภาพในการผลิตรายการดังกล่าวอยู่แล้ว

ขณะที่ในการดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างได้ระบุเหตุผลความจำเป็นที่ต้องจ้างโดยวิธีเฉพาะเจาะจงว่า เนื่องจากเป็นการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุที่มีผู้ประกอบการซึ่งมีคุณสมบัติโดยตรงเพียงรายเดียว หรือการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุจากผู้ประกอบการซึ่งเป็นตัวแทนจำหน่าย หรือตัวแทนผู้ให้บริการโดยชอบด้วยกฎหมายเพียงรายเดียวในประเทศไทย และไม่มีพัสดุอื่นที่จะใช้ทดแทนได้นั้น

สตง.เห็นว่า ยังไม่สามารถรับฟังได้ เนื่องจาก ส.ท.ท. มีการดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างงานที่มีลักษณะเดียวกันนี้กับผู้รับจ้างรายอื่น เช่น รายการคุยให้คิด จึงทำให้สามารถพิจารณาได้ว่าการจ้างโดยวิธีเฉพาะเจาะจงดังกล่าวส่อขัดต่อพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 และต่อระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ในเรื่องหลักการคุ้มค่า ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญที่สุด

อีกทั้ง ส.ท.ท.ดำเนินกิจการสื่อสาธารณะมาเป็นเวลา 18 ปี เข้าสู่ปีที่ 19 มีบุคลากรประมาณ 1,200 คน มีทรัพยากรครบครัน โดยที่สำนักข่าวมีพนักงานฝ่ายข่าว อุปกรณ์เครื่องไม้เครื่องมือ มีห้องสตูดิโอ มีพนักงานตัดต่อ ทำกราฟิก ฯลฯ ย่อมสามารถผลิตงานได้เอง ถ้าหากมีการบริหารจัดการที่ดี การไปจัดซื้อจัดจ้างบริษัทเอกชนทำให้ส.ท.ท.เสียงบประมาณไปจำนวนมาก

ดังนั้น การกล่าวอ้างว่าบริษัท พีเอ็นวาย โปรดักชั่น จำกัด เป็นเพียงรายเดียวในประเทศที่สามารถผลิตรายการข่าวเจาะย่อโลกและห้องข่าวไทยพีบีเอสเป็นเหตุผลที่ยังไม่เพียงพอ เพราะยังมีบริษัทอื่น ๆ ที่สามารถดำเนินการผลิตได้เช่นกัน

อันเป็นการส่งผลให้การดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างดังกล่าวเป็นการขัดต่อพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 56 การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุ ให้หน่วยงานของรัฐเลือกใช้วิธีประกาศเชิญชวนทั่วไปก่อน เว้นแต่ (2) กรณีดังต่อไปนี้ ให้ใช้วิธีเฉพาะเจาะจง (ค) การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุที่มีผู้ประกอบการซึ่งมีคุณสมบัติโดยตรงเพียงรายเดียว หรือการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุจากผู้ประกอบการซึ่งเป็นตัวแทนจำหน่ายหรือตัวแทนผู้ให้บริการโดยชอบด้วยกฎหมายเพียงรายเดียวในประเทศไทย และไม่มีพัสดุอื่นที่จะใช้ทดแทนได้ และระเบียบกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ก่อให้เกิดความเสียหายมูลค่า 15,840,000 บาท

ทั้งหมดนี้ เป็นรายละเอียดผลการตรวจสอบ กรณีการว่าจ้างบริษัทผลิตรายการที่อาจเข้าข่ายไม่เป็นไปตามระเบียบจัดซื้อจัดจ้าง ที่สำนักข่าว Next News ตรวจสอบยืนยันพบล่าสุด

ส่วนข้อมูลเชิงลึกอื่นๆ จะนำมาเสนอต่อไป

อ่านข่าวเกี่ยวข้อง :

ปมสตง.ตรวจสอบการใช้จ่ายงบประมาณ ไทยพีบีเอส