ลากไส้โครงการวิจัยมรภ.สารคาม (1)หน่วยตรวจสอบภายในชี้ปัญหาเบิกจ่ายเพียบ

"...เจ้าหน้าที่ไม่บันทึกข้อมูลเลขที่ใบส่งสินค้า / ใบแจ้งหนี้ / ใบกำกับภาษี ในระบบ MIS จึงทำให้ระบบ MIS ไม่ สามารถตรวจสอบความซ้ำซ้อนของใบส่งของได้ ส่งผลให้เจ้าหน้าที่ผู้บันทึกข้อมูลชุดเอกสารเบิกจ่ายมีความเสี่ยงสูงที่จะถูกกล่าวหาว่าเจตนาบันทึกข้อมูลเลขที่ใบส่งของที่ เป็นเท็จเข้าไปในระบบ MIS เพื่อไม่ให้ระบบตรวจสอบเลขที่ใบส่งของที่ซ้ำกันได้ เช่น เพิ่มจุดและใช้เครื่องหมาย อักขระพิเศษ เช่น / และ – หลังเลขที่ใบส่งของที่ซ้ำ เพื่อให้ทำการบันทึกชุดเบิกจ่ายต่อไปได้..."

ประเด็นตรวจสอบข้อมูลเชิงลึก!!

กรณีโครงการวิจัยและพัฒนาการสร้างอาชีพสร้างรายได้เพื่อฟื้นฟูเศรษฐกิจฐานรากจากผลกระทบการระบาดโรคโควิด -19 สู่การพัฒนาที่ยั่งยืนในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคใต้ ของมหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม ที่ได้รับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 งบกลาง รายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็นตามมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 19 เมษายน 2565 จำนวน 407,934,400 บาท ถูกสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) สอบพบข้อบกพร่องในการดำเนินงานเนื่องจากเจ้าหน้าที่ไม่ปฏิบัติตามกฎหมายวินัยการเงินการคลัง และได้ทำหนังสือแจ้งรายงานผลการตรวจสอบไปยังกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เพื่อขอให้ดำเนินการทางวินัยกับเจ้าหน้าที่มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคามที่เกี่ยวข้องจำนวน 12 ราย และให้มีการชดใช้ค่าเสียหายแก่มหาวิทยาลัยฯ เป็นจำนวนเงิน 280,706,723 บาท นั้น

ภาพประกอบรายงาน

ก่อนหน้านี้ สำนักข่าว Next News รายงานไปแล้วว่า นอกจาก สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ที่เข้าตรวจสอบการดำเนินงานโครงการฯ พบข้อบกพร่องการดำเนินงานไม่เป็นไปตามกฎหมายหลายฉบับ และอาจเข้าข่ายการใช้จ่ายเงินแผ่นดินโดยมิชอบ ก่อให้เกิดความเสียหายแก่เงินแผ่นดินเป็นมูลค่าสูง ซึ่งเสี่ยงกระทบต่อความเชื่อมั่นในการใช้จ่ายเงินแผ่นดินอย่างร้ายแรง รายละเอียดของความผิดปกติที่ตรวจพบมีหลายประการ ได้แก่ การจัดกิจกรรมตามโครงการที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริง มีการดำเนินการจริงเพียงบางส่วนเท่านั้น แต่กลับมีการจัดทำเอกสารและรายงานผลการดำเนินการครบถ้วนสมบูรณ์

นอกจากนี้ยังมีการจัดทำรายชื่อผู้เข้าร่วมกิจกรรมและหลักฐานค่าใช้จ่ายที่ไม่ตรงกับความเป็นจริง การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุไม่เป็นไปตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด ก่อให้เกิดการแข่งขันในการจัดซื้อจัดจ้างอย่างไม่เป็นธรรม และการตรวจรับพัสดุที่ไม่ถูกต้อง ไม่ครบถ้วน หรือไม่สามารถตรวจสอบได้ว่ามีการส่งมอบจริง รวมถึงการเบิกจ่ายและโอนเงินที่มีเส้นทางการเงินไม่ชัดเจน ขาดเอกสารสนับสนุนที่น่าเชื่อถือ

ในส่วนของ หน่วยตรวจสอบภายใน มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม ได้เข้าตรวจสอบการดำเนินงานโครงการฯ และมีการสรุปผลการตรวจสอบเสนอให้ผู้บริหารมหาวิทยาลัยฯ รับทราบเป็นทางการไปแล้วเช่นกัน โดยพบปัญหาขั้นตอนการปฏิบัติงานและการเบิกจ่ายเงินหลายประการ

มีรายละเอียดสำคัญดังต่อไปนี้

หนึ่ง : ด้านผลการดำเนินงาน

หน่วยตรวจสอบภายใน ระบุว่า พบปัญหาสำคัญ 4 ส่วน คือ

ในระหว่างการเข้าปฏิบัติงานตรวจสอบ ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม - 20 ธันวาคม 2566 ผู้ตรวจสอบภายในยังไม่ได้รับเอกสารรายงานผลการดำเนินโครงการฉบับสมบูรณ์ จึงไม่สามารถรายงานผลการตรวจสอบการดำเนินงานของโครงการดังกล่าวได้ มีเพียงเล่มหลักสูตรฝึกอบรมระยะสั้น 4 เล่มหลักสูตรฝึกอบรมระยะสั้น มีองค์ประกอบไม่ครบถ้วน เช่น ไม่มีจำนวนชั่วโมงการฝึกอบรมตลอด หลักสูตร เกณฑ์การประเมินผลหลังจากฝึกอบรม ระยะเวลาในการฝึกอบรม และอธิบายเนื้อหาสาระของหลักสูตร และไม่พบคู่มือหลักสูตรทั้ง 4 หลักสูตร
ไม่พบคู่มือหลักสูตรฝึกอบรมระยะสั้น ทั้ง 4 หลักสูตร
ไม่ปรากฏหลักฐานการรายงานผลการดำเนิน โครงการและการประเมินผลการจัดโครงการฝึกอบรม ต่ออธิการบดี
ไม่ปรากฏหลักฐานการรายงานผลการปฏิบัติงาน และผลการใช้จ่ายงบประมาณต่อรองนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีเจ้าสังกัด หรือ รัฐมนตรีที่กำกับดูแล หรือ ผู้ที่คณะรัฐมนตรีมอบหมายให้เป็นผู้กำกับแผนงาน บูรณาการและสำนักงบประมาณ

สอง : กระบวนการจัดซื้อจัดจ้างด้วยวิธีเฉพาะเจาะจง

ไม่พบเอกสารหลักฐานการจัดทำแผนการจัดซื้อจัดจ้างวัสดุฝึกอบรมและเอกสารประกอบการจัดโครงการของหน่วยรับตรวจ
หน่วยรับตรวจไม่ได้จัดทำร่างขอบเขตงาน
ไม่พบหนังสือเชิญชวนผู้ประกอบการที่มีคุณสมบัติตรงตามเงื่อนไขเข้ายื่นข้อเสนอ หรือ ให้เข้ามา เจรจาต่อรองราคา
หน่วยรับตรวจมีการประกาศผลผู้ได้รับการคัดเลือกในระบบสารสนเทศของกรมบัญชีกลาง (eGP) แต่ไม่พบประกาศผู้ชนะการซื้อหรือจ้างของหน่วยรับตรวจบนเว็บไซต์ของมหาวิทยาลัยหรือป้ายประชาสัมพันธ์ของหน่วยรับตรวจ
การส่งของและการตรวจรับพัสดุ พบว่า ในการตรวจรับในชุดเอกสารเบิกจ่ายที่แตกต่างกันมีการอ้างอิงใบส่งของที่ซ้ำกันและเบิกจ่ายซ้ำซ้อนกัน จำนวน 228 หมายเลข จัดทำเป็นเอกสารเบิกจ่าย จำนวน 501 ชุด จำนวนเงินรวม 133,188,826 บาท และคณะกรรมการตรวจรับพัสดุมีการลงลายมือชื่อ มาปฏิบัติราชการในวันที่ตรวจรับสินค้า ณ สถานที่จัดฝึกอบรม (ต่างจังหวัด)
คณะกรรมการตรวจรับพัสดุและผู้รับของในใบส่งของบางรายมาลงเวลาปฏิบัติราชการ ณ สำนักงานที่ตั้งในวันเดียวกันกับการไปปฏิบัติหน้าที่ ตรวจรับพัสดุ ณ สถานที่ส่งมอบพัสดุ จำนวน 11 ราย
รายละเอียดการรับชำระเงิน (ใบเสร็จรับเงิน) ไม่สอดคล้องกับเอกสารใบส่งของ
จำนวนเงินในใบส่งของไม่ตรงกับจำนวนเงินที่ขออนุมัติเบิกจ่าย และรายละเอียดในใบเสร็จรับเงินไม่ครบถ้วน คือ ฎ1957 จำนวนเงินรวมในใบส่งของ 44,910 บาท จำนวนเงินที่ตั้งเบิก 43,455 บาท และใบเสร็จรับเงินมีจำนวนเงิน 22,455 บาท และไม่มีรายละเอียดการรับเงินตามใบส่งของเลขที่ 9/ 60
เลขที่ฎีกาเอกสารการเบิกจ่ายซ้ำกัน จำนวน 22 ฉบับ
เอกสารหลักฐานประกอบการรับชำระเงิน ไม่ครบถ้วนหรือไม่สมบูรณ์ ได้แก่ จ่ายเงินแล้ว เจ้าหน้าที่ไม่เรียกใบเสร็จรับเงินจากผู้ประกอบการ จำนวน 13 ฉบับ
มีการแก้ไขเอกสารใบส่งของด้วยดินสอและไม่ลง ลายมือชื่อกำกับโดยเจ้าของเอกสาร จำนวน 2 ฉบับ
เอกสารใบส่งของลงนามลูกค้าเป็นชื่อ “มหาวิทยาลัยมหาสารคาม” จำนวน 1 ฉบับ

สาม : หลักการจัดซื้อจัดจ้าง

หน่วยรับตรวจมีการดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างวัสดุ โครงการประเภทเดียวกันเข้าลักษณะแบ่งซื้อแบ่งจ้าง โดยลดวงเงินในการจัดซื้อจัดจ้างต่อครั้งให้มีจำนวนเงิน ไม่เกิน 500,000 บาท เพื่อเปลี่ยนแปลงวิธีการจัดซื้อจาก วิธีประกาศเชิญชวนเป็นวิธีเฉพาะเจาะจง ซึ่งอำนาจในการอนุมัติเป็นของผู้อำนวยการสถาบันวิจัยและพัฒนา ซึ่งลักษณะที่เข้าเกณฑ์แบ่งซื้อแบ่งจ้าง ได้แก่ (1.) งบประมาณที่หน่วยรับตรวจได้รับจัดสรรนั้น ได้รับมาพร้อมกัน พัสดุที่จัดหาเป็นประเภทเดียวกันผู้ใช้ พัสดุพร้อมกัน , (2.) หน่วยรับตรวจมีการลดวงเงินที่จะซื้อพัสดุ ในครั้งเดียวกันออกเป็นส่วน ๆ โดยไม่มีเหตุผลความ จำเป็น และการแบ่งวงเงินที่จะซื้อออกเป็นส่วนๆ ดังกล่าวส่งผลให้วิธีการซื้อหรือจ้างวิธีการจัดซื้อจากวิธีประกาศ เชิญชวนเป็นวิธีเฉพาะเจาะจง
ราคาสินค้าที่จัดซื้อต่ำกว่าราคาตลาดเกินสมควร คือ ต่ำว่าราคาตลาดมากกว่าร้อยละ 96

สี่ : ด้านค่าใช้จ่ายในการฝึกอบรม (ล้างหนี้เงินยืม)

หน่วยรับตรวจมีการเบิกค่าตอบแทนให้กับวิทยากรที่เป็นบุคลากรของมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ในวันที่มาลงเวลาปฏิบัติราชการ ณ สำนักงานที่ตั้ง จำนวน 6 ราย จำนวนเงิน 71,400 บาท
หลักฐานประกอบการเบิกจ่ายค่าตอบแทนสัมมนาคุณวิทยากรไม่ครบถ้วน คือ ไม่มีบัญชีรายชื่อผู้เข้าร่วมฟัง การบรรยายของวิทยากรแต่ละคน ไม่มีบันทึกข้อความ ขออนุญาตเบิกค่าตอบแทนวิทยากรให้กับบุคลากรของ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
หน่วยรับตรวจ เบิกค่าที่พักให้กับวิทยากร ทั้งบุคคลภายนอกและบุคลากรของมหาวิทยาลัยซ้ำซ้อน ในวันเดียวกัน 2 สถานที่จำนวน 11 ราย จำนวนเงิน 8,150 บาท
เบิกค่าที่พักให้กับบุคคลภายนอกที่ไม่ได้เชิญ ไปเป็นวิทยากร ได้แก่ 1) วันที่ 8-9 กรกฎาคม 2565จำนวน 6 ราย จำนวนเงิน 3,600 บาท , 2) วันที่ 15-16 สิงหาคม 2565 จำนวน 1 ราย จำนวนเงิน 619 บาท , 3) วันที่ 10-11 สิงหาคม 2565 จำนวน 2 ราย จำนวนเงิน 1,380 บาท , 4) วันที่ 19-20 มิถุนายน 2565 จำนวน 1 ราย จำนวนเงิน 1,370 บาท , 5) วันที่ 18-19 กรกฎาคม 2565 จำนวน 3 ราย จำนวนเงิน 2,850 บาท
เบิกค่าที่พักให้วิทยากรที่เป็นบุคคลภายนอก (นาย ศ. ) คืนวันที่ 29-30 มิถุนายน 2565 2 ห้อง จำนวนเงิน 1,200 บาท
มีการเบิกค่าที่พักให้วิทยากรที่เป็นบุคลากรภายใน มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ในวันที่มาลงเวลา ปฏิบัติราชการ ณ สำนักงานที่ตั้ง จำนวน 2 ราย จำนวน เงิน 3,090 บาท
มีการเบิกจ่ายค่าเดินทางให้บุคคลภายนอกที่ไม่ได้ รับเชิญให้มาเป็นวิทยากร จำนวน 2 รายจำนวนเงิน 20,604 บาท
มีการเบิกจ่ายค่าน้ำมันเชื้อเพลิงรถยนต์ส่วนบุคคล หมายเลขทะเบียน กจ 6937 มหาสารคาม ในวันที่ 7- 8 และ18 กรกฎาคม 2565 ซ้ำซ้อน เป็นเงิน 6,688 บาท
มีการเบิกจ่ายค่าเดินทางให้วิทยากรในวันที่มาลงเวลาปฏิบัติราชการ ณ สถานที่ตั้ง จำนวน 2 ราย เป็นจำนวนเงิน 15,892 บาท

ห้า: การบันทึกข้อมูลเข้าในระบบบริหารจัดการ (MIS) ระบบจัดซื้อจัดจ้าง

เจ้าหน้าที่ไม่บันทึกข้อมูลเลขที่ใบส่งสินค้า / ใบแจ้งหนี้ / ใบกำกับภาษี ในระบบ MIS จึงทำให้ระบบ MIS ไม่ สามารถตรวจสอบความซ้ำซ้อนของใบส่งของได้

ส่งผลให้เจ้าหน้าที่ผู้บันทึกข้อมูลชุดเอกสารเบิกจ่ายมีความเสี่ยงสูงที่จะถูกกล่าวหาว่าเจตนาบันทึกข้อมูลเลขที่ใบส่งของที่ เป็นเท็จเข้าไปในระบบ MIS เพื่อไม่ให้ระบบตรวจสอบเลขที่ใบส่งของที่ซ้ำกันได้ เช่น เพิ่มจุดและใช้เครื่องหมาย อักขระพิเศษ เช่น / และ – หลังเลขที่ใบส่งของที่ซ้ำ เพื่อให้ทำการบันทึกชุดเบิกจ่ายต่อไปได้

ทั้งนี้ ในการตรวจสอบเรื่องนี้ หน่วยงานตรวจภายในยังมีข้อสังเกตสำคัญอีกหลายประเด็น เกี่ยวกับการจัดซื้อจัดจ้างสินค้าในโครงการฯ รวมถึงหลักฐานการเบิกจ่ายเงินที่ชี้ให้เห็นถึงข้อพิรุธ สำคัญหลายประการ

รายละเอียดเป็นอย่างไร ติดตามตอนต่อไป

แท็กที่เกี่ยวข้อง

งบวิจัยหลังโควิด