ย้อนมหากาพย์โครงการฉาว 'ประกันสังคม' จากทำปฏิทินปีละ 50-70 ล.-ทำเว็บแอป 850 ล.แต่ระบบล่มบ่อย-ซื้อตึก Skyy9 แพงเกินจริงที่ผลสอบจากกระทรวงแรงงานยังไม่เสร็จ-เปลี่ยนระเบียบเลือกบอร์ดไล่ 'ทีมประกันสังคมก้าวหน้า'-ใช้เงินกองทุน 12 ล.สร้างโรงอาหาร-ซื้อตึก TU Dome 800 ล.ปัจจุบันมูลค่าดิ่งเหลือ 100 ล. สังคมตั้งคำถามใช้เงินกองทุนคุัมค่า?
'ประกันสังคม' ถูกสังคมวิพากษ์วิจารณ์อีกครั้ง หลังจากที่ในช่วงปี 2568 ถูกสังคมวิจารณ์เป็นวงกว้างในประเด็นการนำเงินของผู้ประกันตนไปใช้ลงทุนหรือใช้ดำเนินการต่าง ๆ จนกระทั่งปี 2569 ก็ยังคงเป็นประเด็นร้อนในสังคม
สำนักข่าว Next News สรุปเหตุการณ์ 'ประกันสังคม' มานำเสนอให้สาธารณชนได้รับทราบโดยทั่วกัน
ในช่วงต้นปี 2568 น.ส.รักชนก ศรีนอก สส. กรุงเทพมหานคร พรรคประชาชน (ปชน.) ในฐานะโฆษกกรรมาธิการ (กมธ.) ศึกษาการจัดทำและติดตามการบริหารงบประมาณ (ในขณะนั้น) นำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับการใช้เงินงบประมาณดำเนินโครงการต่าง ๆ ของสำนักงานประกันสังคม ที่น.ส.รักชนก ตั้งคำถามถึงความคุ้มค่าและเหมาะสม เช่น การจัดทำปฏิทินประกันสังคมมูลค่าปีละ 50-70 ล้านบาท การจ้างจัดทำเว็บแอป (Web Application) งบประมาณ 850 ล้านที่ส่งงานล่าช้าและเอกชนยังไม่จ่ายค่าปรับ เป็นต้น
ประกอบกับ นายสหัสวัต คุ้มคง สส.ชลบุรี พรรคประชาชน (ในขณะนั้น) ร่วมกับน.ส.รักชนก แถลงข่าวเกี่ยวกับกรณีสำนักงานประกันสังคมลงทุนด้วยการซึ้อตึก Skyy9 ในราคา 7,000 ล้านบาทที่ราคาแพงกว่าความเป็นจริง เป็นเหตุให้สังคมวิพากษ์วิจารณ์สำนักงานประกันสังคมเป็นวงกว้าง
มท.ตั้งกรรมการสอบซื้อตึก Skyy9
จนกระทั่งเมื่อวันที่ 11 มี.ค. 2568 นายอนุทิน ชาญวีรกูล รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย (ในขณะนั้น) มีคำสั่งตั้งคณะกรรมการสืบสวนข้อเท็จจริง มีปลัดกระทรวงมหาดไทยเป็นประธาน โดยคณะกรรมการชุดนี้สรุปผลสอบเมื่อกลางปี 2568 ว่ามีการจัดซื้อ 'แพงเกินจริง' ซึ่งราคาประเมินจริงอยู่ที่ประมาณ 3,428-3,863 ล้านบาท
ในเดือน มิ.ย. 2568 นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน (ในขณะนั้น) มีคำสั่งตั้งคณะกรรมการสอบวินัย เพื่อเอาผิดทางวินัยกับเจ้าหน้าที่และผู้เกี่ยวข้องหลังจากได้รับผลสอบจากกระทรวงมหาดไทย ซึ่งต่อมาในเดือน ส.ค. 2568 คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีคำสั่งย้ายนายบุญสงค์ ทัพชัยยุทธ์ ปลัดกระทรวง กระทรวงแรงงาน (ในขณะนั้น) ไปดำรงตำแหน่ง ‘ผู้ตรวจราชการพิเศษ’ ประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ซึ่งต่อมานายพงศ์กวิน จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน (ในขณะนั้น ซึ่งดำรงตำแหน่งต่อจากนายพิพัฒน์) ยอมรับกับสื่อมวลชนว่า คำสั่งย้ายนายบุญสงค์เพื่อไม่ให้ไปยุ่งเกี่ยวกับพยานหลักฐาน
ปี 69 หลังปีใหม่ระบบหลังบ้านมีปัญหา-ผู้ประกันตนยังไม่ได้รับเงินชดเชย
จนกระทั่งปี 2569 'ประกันสังคม'ตกเป็นที่วิพากษ์วิจารณ์อีกครั้ง เริ่มตั้งต้นเดือน ม.ค. ที่ประกันสังคมเปลี่ยนแปลงระบบหลังบ้านจากระบบบนเครื่องคอมพิวเตอร์เมนเฟรม เปลี่ยนมาเป็นเว็บแอป 850 ล้าน แล้วเกิดปัญหาระบบล่มจนทำให้ผู้ประกันตนได้รับความเดือดร้อนในด้านต่าง ๆ เช่น ได้รับเงินกรณีว่างงานล่าช้า ไม่สามารถจ่ายเงินสมทบผ่านร้านสะดวกซื้อได้ เป็นต้น
ต่อมาในช่วงกลางเดือนม.ค.ก็ถูกวิพากษ์วิจารณ์อีกรอบ กรณีทีมประกันสังคมก้าวหน้าเปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะกรรมการประกันสังคม (บอร์ด สปส.) เห็นชอบร่างระเบียบการเลือกตั้งกรรมการประกันสังคมชุดใหม่ จากระเบียบเดิมที่กำหนดให้ผู้ประกันตน 1 คน เลือกตัวแทนแบบทั้งทีม 7 คน เปลี่ยนเป็นผู้ประกันตน 1 คนเลือกตัวแทน 1 คน โดยทาง น.ส.รักชนก แสดงความคิดเห็นว่า เป็นการปฏิบัติการเพื่อนำทีมประกันสังคมก้าวหน้าออกจากบอร์ด สปส.
ล่าสุดในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา (20-25 ม.ค.) น.ส.รักชนก และนายสหัสวัต ออกมาเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวการใช้จ่ายเงินกองทุนประสังคมที่มีการนำไปใช้สร้างโรงอาหารที่กระทรวงแรงงาน 12 ล้านบาท ลงทุนซื้อหุ้น TU Dome หอพักในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่ถือครองหุ้นอยู่ 76.75% โดยซื้อในราคา 800 ล้านบาท แต่ปัจจุบันมูลค่าเหลือไม่ถึง 100 ล้านบาท และซื้อปากกายี่หรูแจกแก่ข้าราชการระดับสูง
รวมคำชี้แจงจาก สปส.ในแต่ละประเด็น
เมื่อนำเสนอประเด็นร้อนแต่ละประเด็นไปแล้ว ต่อไปมาดูว่าทางประกันสังคมมีคำชี้แจงอย่างไรต่อละกรณี
ปฏิทินสปส.
1.กรณีการทำปฏิทินประกันสังคม : นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน (ในขณะนั้น) ชี้แจงว่า ปฏิทินประกันสังคมเป็นการสื่อสารสิทธิประโยชน์แก่ผู้ประกันตนโดยเฉพาะในรูปแบบหนึ่ง เพื่อสื่อสารถึงคนที่เข้าไม่ถึงสื่อดิจิทัล เช่น ผู้ประกอบอาชีพอิสระ เกษตร เป็นต้น ซึ่งในปัจจุบัน (ปี 2569) ก็ยังคงมีการจัดทำปฏิทินต่อไปแม้จะมีเสียงคัดค้านจากผู้ประกันตนก็ตาม
ตึก Skyy9
2.กรณีการซื้อตึก Skyy9 : นางมารศรี ใจรังษี เลขาธิการสำนักงานประกันสังคม (ในขณะนั้น) ชี้แจงว่าสำนักงานประกันสังคมได้ลงทุนผ่านกองทรัสต์ เพื่อกิจการเงินร่วมลงทุน (PE Trust) ซึ่งมีลักษณะเป็นหน่วยลงทุนที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายของ ก.ล.ต. โดยการลงทุนนี้มีการประเมินมูลค่าโดยผู้ประเมินราคาอิสระ 2 ราย ที่ได้รับการรับรองจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ โดยมีราคาประเมินตามวิธีพิจารณาจากรายได้ (Income Approach) ประมาณ 7,300 ล้านบาท และมีการประเมินโดยวิธีพิจารณาต้นทุน (Cost Approach) ประมาณ 8,000 ล้านบาท ซึ่งสำนักงานประกันสังคมได้เข้าลงทุนจริงที่ราคาต่ำกว่านั้นในราคา 6,900 ล้านบาท อย่างไรก็ดีผลสอบจากกระทรวงมหาดไทยชี้ให้เห็นว่าสปส.ซื้ออาคารหลังนี้แพงเกินจริง ส่วนผลการสอบสวนของกระทรวงแรงงานที่ตั้งขึ้นหลังจากมีผลสอบจากกระทรวงมหาดไทย ก็ยังไม่ปรากฏบทสรุป
3.กรณีทำเว็บแอปที่ผู้รับจ้างส่งงานล่าช้าและยังไม่ชำระค่าปรับ : สำนักงานประกันสังคมชี้แจงต่อกรรมาธิการ (กมธ.) ศึกษาการจัดทำและติดตามการบริหารงบประมาณในช่วงเดือนปลายเดือนก.ย. 2568 โดยผู้แทนจากสำนักงานประกันสังคมชี้แจงว่า ณ วันที่ 25 ก.ย 2568 ระยะเวลาการปรับนับตั้งแต่ผิดสัญญา หักด้วยระยะเวลาที่คณะกรรมการตรวจรับใช้ หักด้วยจำนวน 193 วันที่ได้รับการช่วยเหลือในช่วงโควิด สรุปคงเหลือค่าปรับ 92 วัน เฉพาะค่าปรับที่ส่งงานล่าช้าคิดเป็นจำนวนเงิน 78 ล้านกว่าบาท (ค่าปรับ ณ เดือน ก.ย. 2568) แต่ปัจจุบันก็ยังไม่ปรากฏข้อมูลว่าทางสำนักงานประกันสังคมคิดค่าปรับเอกชนเป็นจำนวนเงินเท่าใด และได้รับการชำระค่าปรับแล้วหรือไม่
สปส.แจ้งปิดระบบชั่วคราว
4.กรณีระบบเว็บแอปมีปัญหาทำให้ผู้ประกันตนที่ลงทะเบียนขอใช้สิทธิประโยชน์ต่าง ๆ ได้รับเงินชดเชยล่าช้า : สำนักงานประกันสังคมชี้แจงว่า สำนักงานประกันสังคมได้เริ่มทยอยโอนเงินสิทธิประโยชน์ให้แก่ผู้ประกันตนที่มีสิทธิ์แล้ว ตั้งแต่วันที่ 20 ม.ค. 2569 ซึ่งจะเร่งดำเนินการโอนตามลำดับความครบถ้วนของข้อมูลอย่างเร่งด่วน แต่อย่างไรก็ตามหลังจากวันที่ 20 ม.ค. ก็ยังมีผู้ประกันตนจำนวนยังคงไม่ได้เงินชดเชยดังกล่าว
สปส.ชี้แจงระเบียบเลือกตั้งบอร์ด
5.กรณีระเบียบเลือกตั้งบอร์ด สปส. ฉบับใหม่ : เฟซบุ๊กสำนักงานประกันสังคม เผยแพร่ภาพที่มีข้อความระบุว่า " สปส.ย้ำ เลือกตั้งรูปแบบใหม่ไม่ใช่การตัดสิทธิของใคร แต่เป็นการปรับเปลี่ยน การเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ประกันตนและนายจ้างทุกคนได้มีส่วนร่วมอย่างแท้จริง หลักการสําคัญคือ '1 คน 1 สิทธิ 1 เสียง ขณะที่ จํานวนผู้แทนยังคงเดิม วันนี้คำถามสําคัญคือคุณพร้อมหรือยังที่จะทําหน้าที่ เป็น 1 ใน 7 คนนั้น เพื่อผู้ประกันตน และนายจ้าง ทุกคน"
TU Dome
6.กรณีสร้างโรงอาหารและถือหุ้น TU Dome : นางนิยดา เสนีย์มโนมัย ชี้แจงว่า สำนักงานประกันสังคมไม่เคยใช้วิธีซื้ออาคารหรือตึกโดยตรง แต่เป็นลงทุนในฐานะผู้ถือหน่วยลงทุนในตลาดหลักทรัพย์เพื่อรับผลตอบแทนทางการเงินเท่านั้น ไม่ได้เป็นเจ้าของอาคารหรือมีอำนาจบริหารจัดการพื้นที่ ส่วนกรณีมูลค่าของ TU Dome ลดลงจาก 800 บาทเหลือ 100 ล้านบาทนั้น ตัวเลข 100 ล้านบาท เป็นมูลค่ายุติธรรมในตลาดการลงทุน ไม่ใช่มูลค่าที่แท้จริงของอสังหาริมทรัพย์ และการลงทุนในกองทุน TU Dome ยังคงทำผลกำไรให้กับประกันสังคมอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2549 เป็นต้นมา ขณะที่ภาพรวมตั้งแต่มีการลงทุนในกลุ่มอสังหาริมทรัพย์ในประเทศไป 30,000 ล้านบาท ปัจจุบันประกันสังคมมีผลตอบแทนปันผลที่รับมาแล้ว 18,000 ล้านบาท พร้อมยืนยันว่า กองทุนประกันสังคมไม่ได้ขาดทุน
โรงอาหาร
ด้านนางสาวหัฏฐริภิม ณมงคลบุญวงษ์ ผู้อำนวยการสำนักตรวจสอบ สำนักงานประกันสังคม ชี้แจงกรณีการปรับปรุงก่อสร้างโรงอาหารภายในกระทรวงแรงงาน ว่า โครงการดังกล่าวใช้งบจากกองทุนประกันสังคมจริง แต่การดำเนินการเป็นไปตามกฎหมายและระเบียบของสำนักงานประกันสังคมทุกขั้นตอน ทั้งการขอใช้งบประมาณและกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง ซึ่งผ่านการพิจารณาจากคณะกรรมการและคณะอนุกรรมการที่เกี่ยวข้องอย่างถูกต้อง
เหล่านี้เป็นข้อมูลเกี่ยวกับ 'ประกันสังคม' บางเรื่องที่ผู้ประกันตนไม่เห็นด้วยประกันสังคมก็ยังทำต่อ บางเรื่องก็ยังไม่มีข้อสรุปใด ๆ แม้เวลาจะผ่านมานานแล้วก็ตาม
ท้ายที่สุดแล้วที่ 'ประกันสังคม' เป็นประเด็นถูกวิพากษ์วิจารณ์เป็นเพราะการนำเงินของกองทุนไปใช้ดำเนินการต่าง ๆ ผู้ประกันส่วนมากไม่รู้เรื่องแต่อย่างใด เมื่อเรื่องราวถูกเปิดเผยผู้ประกันตนจำนวนมากจึงเข้ามาแสดงความคิดเห็นของตนเองในฐานะคนที่ส่งเงินเข้ากองทุนมาตลอด
ในอนาคตสำนักงานประกันสังคมจะมีบทสรุปของแต่ละประเด็นอย่างไร และมีการเปลี่ยนแปลงเพื่อไม่ให้ถูกวิพากษ์วิจารณ์อีกหรือไม่ ยังคงต้องติดตามกันต่อไป
