ฝรั่งเศสกล่าวหา IRGC ของอิหร่านอยู่เบื้องหลังการโจมตีทางไซเบอร์ระบบทำความเย็นในสถานประกอบการราว 700 แห่ง อุณหภูมิตู้แช่พุ่งสูงถึง 50 องศาเซลเซียส อาหารเน่าเสียมูลค่าหลายสิบล้านยูโร เกิดเพลิงไหม้อย่างน้อย 15 จุด พร้อมเปิดสอบสวนผู้ต้องสงสัยและเตรียมผลักดันมาตรการคว่ำบาตรระดับสหภาพยุโรป
เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ฌ็อง-โนแอล บาร์โรต์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศฝรั่งเศส เปิดเผยว่า กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลามแห่งอิหร่าน (IRGC) อยู่เบื้องหลังการโจมตีทางไซเบอร์ที่ทำให้ระบบตู้เย็นและตู้แช่แข็งในสถานประกอบการค้าปลีกอาหารทั่วฝรั่งเศสราว 700 แห่งได้รับความเสียหายเมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา โดยระบุว่าเป็นการโจมตีที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนทั้งในด้านขนาดและความรุนแรง และเป็นการก่อวินาศกรรมทางไซเบอร์ขนาดใหญ่ครั้งแรกบนดินแดนฝรั่งเศส พร้อมประกาศเตรียมดำเนินมาตรการตอบโต้ผู้รับผิดชอบ
Reuters รายงานว่า การโจมตีเกิดขึ้นในคืนวันที่ 11 ต่อเนื่องถึงวันที่ 12 ตุลาคม 2569 หลังกลุ่มผู้ก่อเหตุเจาะเข้าสู่ระบบควบคุมอุณหภูมิของตู้เย็นและตู้แช่แข็งที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต ก่อนเปลี่ยนการตั้งค่าให้ระบบละลายน้ำแข็งทำงานจนตู้แช่สูญเสียความเย็น โดยมีซูเปอร์มาร์เก็ตกว่า 350 แห่งได้รับผลกระทบจากเครือข่ายค้าปลีกหลายราย ได้แก่ Intermarché, Netto, Carrefour, Monoprix, E.Leclerc และ Coopérative U รวมถึงร้านขายเนื้อ โรงฆ่าสัตว์ และโรงงานแปรรูปอาหารบางแห่ง
อุณหภูมิภายในตู้แช่บางแห่งเพิ่มสูงถึง 50 องศาเซลเซียส ระบบทำความเย็นบางจุดได้รับผลกระทบนานประมาณ 6 ชั่วโมง ส่งผลให้ร้านค้าต้องนำอาหารสดและอาหารแช่แข็งจำนวนมากไปทิ้ง โดย Intermarché รายงานความเสียหายมูลค่าหลายสิบล้านยูโรภายในวันเดียว นอกจากนี้ รายงานของสำนักงานความมั่นคงทางไซเบอร์แห่งชาติฝรั่งเศส (ANSSI) ยืนยันว่าการโจมตีทำให้เกิดเหตุเพลิงลุกไหม้จากอุปกรณ์อย่างน้อย 15 จุด และมีความเสียหายต่อสินค้าในวงกว้าง
สำนักงานอัยการกรุงปารีสเปิดเผยว่า ได้เปิดการสอบสวนทางอาญาต่อกลุ่มชาฮิด คาเวห์ ซึ่งเป็นหน่วยปฏิบัติการโจมตีทางไซเบอร์ที่เชื่อมโยงกับศูนย์อิเล็กทรอนิกส์และไซเบอร์ของ IRGC โดยลอร์ เบกกูโอ อัยการกรุงปารีส ระบุว่า การสอบสวนครอบคลุมความผิดฐานโจมตีระบบคอมพิวเตอร์ในลักษณะองค์กรอาชญากรรม โดยมีเหตุเพิ่มโทษจากการกระทำเพื่อผลประโยชน์ของอำนาจรัฐต่างชาติ และได้ยื่นคำร้องขอออกหมายจับระหว่างประเทศต่อหัวหน้าหน่วย รองหัวหน้าหน่วย 2 คน รวมถึงผู้เกี่ยวข้องรายอื่นที่อาจถูกระบุตัวเพิ่มเติม
รายงานของ ANSSI และหน่วยงานความมั่นคงฝรั่งเศสระบุว่า หลักฐานที่ใช้เชื่อมโยงการโจมตีกับหน่วยดังกล่าวประกอบด้วยลักษณะระบบที่ใช้โจมตี เครื่องมือที่ตรงกับปฏิบัติการก่อนหน้า และร่องรอยการใช้ภาษาฟาร์ซี ขณะที่สำนักงานอัยการพบที่อยู่ไอพีเชื่อมโยงกับอุปกรณ์ในอิหร่าน โดยรายงานด้านความปลอดภัยไซเบอร์ของ The Record เปิดเผยชื่อบุคคลที่เกี่ยวข้อง 3 คน ได้แก่ ฮามิด เรซา ลาชกาเรียน หัวหน้าศูนย์อิเล็กทรอนิกส์และไซเบอร์ของ IRGC รวมถึงมาห์ดี ลาชกาเรียน และเรซา ซาลาร์แวนด์ ซึ่งถูกระบุว่าเป็นผู้บัญชาการของหน่วยชาฮิด คาเวห์
รัฐบาลฝรั่งเศสได้เรียกเอกอัครราชทูตอิหร่านประจำกรุงปารีสเข้าพบเพื่อประท้วงเหตุการณ์ดังกล่าว ขณะที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศฝรั่งเศสประกาศเตรียมผลักดันมาตรการคว่ำบาตรระดับสหภาพยุโรปต่อผู้เกี่ยวข้องทั้งหมด พร้อมยืนยันว่าฝรั่งเศสจะพิจารณามาตรการตอบโต้เพิ่มเติมตามความจำเป็น เพื่อป้องกันและยับยั้งการโจมตีในอนาคต โดยรัฐมนตรีต่างประเทศฝรั่งเศสระบุว่า การโจมตีครั้งนี้เป็นภัยคุกคามร้ายแรงต่อผลประโยชน์ของประเทศและความปลอดภัยของประชาชน
ภายหลังเหตุการณ์ในฝรั่งเศส มีรายงานการโจมตีระบบทำความเย็นในประเทศยุโรปอื่นๆ ช่วงต้นเดือนพฤศจิกายน รวมถึงสวีเดน เบลเยียม ลักเซมเบิร์ก ไอร์แลนด์ และเอสโตเนีย ส่งผลให้ร้านค้าบางแห่งต้องทิ้งอาหารที่เสียหาย นอกจากนี้ ยังพบความพยายามโจมตีระบบควบคุมอุณหภูมิของสถานที่จัดเก็บเลือดในฝรั่งเศส แต่เจ้าหน้าที่สามารถสกัดกั้นได้ก่อนสร้างความเสียหายต่อผลิตภัณฑ์เลือด อย่างไรก็ตาม ทางการยังไม่ยืนยันว่าการโจมตีระลอกหลังมีความเชื่อมโยงกับเหตุการณ์เมื่อเดือนตุลาคมหรือไม่
รายงานของ ANSSI ยังระบุว่า หน่วยไซเบอร์ในสังกัด IRGC เคยเกี่ยวข้องกับปฏิบัติการโจมตีผลประโยชน์ของฝรั่งเศสมาตั้งแต่อย่างน้อยปี 2563 โดยเฉพาะกลุ่มชาฮิด ชูสตารี ซึ่งถูกเชื่อมโยงกับการโจมตีระบบของนิตยสารเสียดสีการเมือง Charlie Hebdo ในปี 2566 และความพยายามแทรกแซงระบบจอแสดงภาพระหว่างการแข่งขันโอลิมปิกกรุงปารีสปี 2567 ขณะที่กลุ่มชาฮิด คาเวห์ ซึ่งถูกกล่าวหาในคดีตู้แช่ครั้งล่าสุด เคยใช้ชื่อ CyberAveng3rs ในการอ้างความรับผิดชอบต่อปฏิบัติการโจมตีทางไซเบอร์ก่อนหน้านี้
ทั้งนี้ อิหร่านยังไม่มีคำชี้แจงอย่างเป็นทางการต่อข้อกล่าวหาของฝรั่งเศสภายหลังการเปิดเผยเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน แม้สื่ออิหร่านบางแห่งจะปฏิเสธข้อกล่าวหาดังกล่าวว่าไม่มีมูลความจริง ขณะที่สำนักงานอัยการกรุงปารีสและหน่วยงานความมั่นคงยังคงดำเนินการสอบสวนเพื่อรวบรวมหลักฐานและระบุตัวผู้เกี่ยวข้องเพิ่มเติม ส่วนรัฐบาลฝรั่งเศสเตรียมประสานงานกับประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปเพื่อกำหนดมาตรการตอบโต้ต่อไป
อ้างอิง:
