ประมวลผลลัพธ์สองมหาอำนาจเปิดโต๊ะคุยทั้งการค้า ปัญญาประดิษฐ์ ไต้หวัน และความขัดแย้งระหว่างประเทศ แต่ยังไร้ข้อตกลงครั้งใหญ่ ขณะที่สหรัฐฯ-จีนเลือกต่อเวลาพักรบทางการค้าเพื่อเจรจากันต่อ
การพบกันระหว่าง โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา และสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีจีน ที่กรุงวอชิงตันครั้งล่าสุด ได้รับความสนใจในฐานะการเจรจาระดับผู้นำของสองประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดของโลก ท่ามกลางการแข่งขันที่ครอบคลุมตั้งแต่การค้า เทคโนโลยี แร่สำคัญ ปัญญาประดิษฐ์ ไปจนถึงประเด็นไต้หวัน ขณะเดียวกันทั้งสองประเทศยังมีบทบาทต่อสถานการณ์ระหว่างประเทศหลายพื้นที่ ทำให้การหารือครั้งนี้ถูกจับตาว่าจะช่วยประคองความสัมพันธ์ที่ยังมีข้อขัดแย้งอยู่หลายด้านได้มากเพียงใด
เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2569 โดนัลด์ ทรัมป์ ต้อนรับ สี จิ้นผิง ที่ทำเนียบขาว กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ในการเยือนสหรัฐฯ อย่างเป็นทางการระหว่างวันที่ 23-25 กันยายน 2569 โดยถือเป็นการเดินทางเยือนกรุงวอชิงตันของสี จิ้นผิงครั้งแรกในรอบกว่าสิบปี และเป็นการพบกันครั้งที่สองของผู้นำทั้งสองในปีนี้ หลังโดนัลด์ ทรัมป์เดินทางเยือนจีนและพบกับสี จิ้นผิงเมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา
ทำเนียบขาวระบุว่า โดนัลด์ ทรัมป์ และเมลาเนีย ทรัมป์ เดินทางไปต้อนรับสี จิ้นผิง และเผิง ลี่หยวน ตั้งแต่เดินทางถึงฐานทัพร่วมแอนดรูว์สเมื่อวันที่ 23 กันยายน ก่อนจัดพิธีต้อนรับอย่างเป็นทางการที่ทำเนียบขาวในวันถัดมา ซึ่งประกอบด้วยพิธีทางทหาร การบรรเลงเพลงชาติ และกิจกรรมต้อนรับตามธรรมเนียมการเยือนระดับรัฐ
Reuters รายงานว่า การพบกันครั้งนี้มีพิธีการต้อนรับขนาดใหญ่ ขณะที่การเจรจาเบื้องหลังมุ่งไปที่ประเด็นซึ่งยังเป็นข้อขัดแย้งระหว่างวอชิงตันและปักกิ่ง ทั้งการค้า ปัญญาประดิษฐ์ ไต้หวัน และสงครามกับอิหร่าน โดยหลังการหารือยังไม่มีการประกาศความตกลงครั้งใหญ่ในประเด็นเหล่านี้ออกมาอย่างชัดเจน
ด้านความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ สกอตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐฯ เปิดเผยว่า สหรัฐฯ และจีนตกลงขยายระยะเวลาความสงบศึกทางการค้าออกไปอีก 2 เดือน จากเดิมที่มีกำหนดสิ้นสุดในเดือนพฤศจิกายน เพื่อเปิดเวลาให้ทั้งสองฝ่ายเดินหน้าเจรจาประเด็นทางเศรษฐกิจเพิ่มเติม อย่างไรก็ตาม Reuters ระบุว่า ประเด็นสำคัญหลายเรื่องยังไม่ได้ข้อยุติ ทั้งภาษี การซื้อสินค้าจากสหรัฐฯ ของจีน การส่งออกแร่สำคัญ และข้อจำกัดด้านเทคโนโลยี
สกอตต์ เบสเซนต์ ระบุด้วยว่า จีนดำเนินการตามข้อตกลงบางส่วนแล้ว โดยเฉพาะการซื้อถั่วเหลืองจากสหรัฐฯ จำนวน 25 ล้านตัน แต่ยังซื้อสินค้าเกษตรประเภทอื่นต่ำกว่ามูลค่า 17,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ที่ตกลงกันไว้ ขณะที่เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ระบุว่าการส่งมอบแร่สำคัญจากจีนยังต่ำกว่าระดับที่ฝ่ายสหรัฐฯ คาดหวัง ทำให้การขยายข้อตกลงครั้งนี้ยังเป็นเพียงการเปิดทางให้การเจรจาดำเนินต่อไป
The New York Times รายงานก่อนการประชุมว่า เจ้าหน้าที่ของทั้งสองประเทศได้หารือกันในนครนิวยอร์กเพื่อเตรียมความพร้อมก่อนการพบผู้นำ โดยครอบคลุมทั้งการค้าและความร่วมมือด้านปัญญาประดิษฐ์ สหรัฐฯ เสนอให้มีช่องทางหารือสำหรับแจ้งเตือนเมื่อประเด็นเกี่ยวกับปัญญาประดิษฐ์เพิ่มระดับจนเกี่ยวข้องกับความมั่นคงแห่งชาติ รวมถึงหารือแนวทางส่งเสริมการค้าสินค้าที่ไม่มีความอ่อนไหวด้านความมั่นคงระหว่างสองประเทศ
อีกประเด็นสำคัญคือ ไต้หวัน ซึ่ง Reuters รายงานว่า สี จิ้นผิงเรียกร้องให้สหรัฐฯ คัดค้านการประกาศเอกราชของไต้หวัน ระหว่างการหารือกับโดนัลด์ ทรัมป์ ขณะที่ก่อนการประชุมจีนได้เรียกร้องให้สหรัฐฯ ยุติการขายอาวุธให้ไต้หวัน โดยอ้างถึงแถลงการณ์ร่วมระหว่างสหรัฐฯ และจีนเมื่อปี 2525
ปัจจุบันรัฐบาลโดนัลด์ ทรัมป์ยังไม่ได้อนุมัติการขายอาวุธให้ไต้หวันชุดใหม่มูลค่าประมาณ 14,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หลังจากก่อนหน้านี้อนุมัติชุดอาวุธมูลค่า 11,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ เมื่อปลายปี 2568 โดย Reuters รายงานว่า หลังการพบกับสี จิ้นผิงที่จีนเมื่อเดือนพฤษภาคม โดนัลด์ ทรัมป์เคยกล่าวถึงชุดอาวุธที่ยังไม่ได้รับอนุมัติว่าเป็น “เครื่องมือต่อรองที่ดีมาก” อย่างไรก็ตาม สหรัฐฯ ยังมีกฎหมายกำหนดให้สนับสนุนขีดความสามารถของไต้หวันในการป้องกันตนเอง ขณะที่รัฐบาลไต้หวันไม่ยอมรับคำกล่าวอ้างอธิปไตยของปักกิ่งเหนือเกาะ
ด้าน ปัญญาประดิษฐ์ ผู้นำทั้งสองมีแนวทางที่แตกต่างกันในเรื่องการกำกับดูแลเทคโนโลยีดังกล่าว โดยโดนัลด์ ทรัมป์ยังไม่ต้องการเพิ่มข้อจำกัดใหม่ และระบุว่ากระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ จะเป็นหน่วยงานเฝ้าระวังและเข้าแทรกแซงเมื่อจำเป็น ขณะที่สี จิ้นผิงกล่าวว่าสหรัฐฯ และจีนมีความสามารถและความรับผิดชอบร่วมกันในการพัฒนาและบริหารปัญญาประดิษฐ์เพื่อประโยชน์ของประชาชน พร้อมย้ำว่าการพัฒนาเทคโนโลยีต้องอยู่ภายใต้การควบคุมของมนุษย์
Reuters รายงานว่า การแข่งขันด้านปัญญาประดิษฐ์ระหว่างสหรัฐฯ และจีนยังอยู่ในระดับสูง ทำให้ขอบเขตของความร่วมมือระหว่างสองประเทศในเรื่องนี้ยังมีข้อจำกัด แม้ทั้งสองฝ่ายจะเริ่มเปิดช่องทางหารือเกี่ยวกับความปลอดภัยของเทคโนโลยีแล้วก็ตาม ขณะที่การพบกันที่ทำเนียบขาวยังไม่มีการประกาศกรอบความร่วมมือใหม่ด้านปัญญาประดิษฐ์อย่างเป็นรูปธรรม
ในประเด็นความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ สำนักข่าว Xinhua ของจีนรายงานว่า สี จิ้นผิงและโดนัลด์ ทรัมป์ได้แลกเปลี่ยนความเห็นเกี่ยวกับสถานการณ์ในตะวันออกกลาง ยูเครน และคาบสมุทรเกาหลี พร้อมตกลงสนับสนุนกันในการเป็นเจ้าภาพการประชุมผู้นำทางเศรษฐกิจเอเปกและการประชุมกลุ่มประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่ในปี 2569 ขณะที่ Reuters รายงานว่า สถานการณ์สงครามกับอิหร่านเป็นอีกหนึ่งประเด็นที่อยู่ในการหารือครั้งนี้
สี จิ้นผิงยังเรียกร้องให้สหรัฐฯ และจีนรักษาการสื่อสารระหว่างกองทัพอย่างสม่ำเสมอเพื่อเพิ่มความสามารถในการป้องกันและจัดการวิกฤต พร้อมระบุว่าผลประโยชน์ของทั้งสองประเทศเชื่อมโยงกันอย่างลึกซึ้ง และการแข่งขันระหว่างสองฝ่ายควรอยู่ในรูปแบบที่เหมาะสม โดยจีนพร้อมต้อนรับบริษัทสหรัฐฯ และต้องการให้บริษัทจีนได้รับการปฏิบัติอย่างเป็นธรรมในสหรัฐฯ
กระทรวงการต่างประเทศจีนระบุว่า สี จิ้นผิงกล่าวระหว่างการหารือว่า การแลกเปลี่ยนการเยือนระดับผู้นำภายในระยะเวลาไม่ถึงครึ่งปีเป็นเหตุการณ์ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในความสัมพันธ์จีน-สหรัฐฯ พร้อมกล่าวว่าทั้งสองฝ่ายควรเดินหน้าความสัมพันธ์โดยให้ความร่วมมือเป็นส่วนสำคัญ ควบคุมการแข่งขันให้อยู่ในขอบเขต จัดการความเห็นที่แตกต่าง และหลีกเลี่ยงความขัดแย้งระหว่างสองประเทศ
Reuters รายงานว่า ในช่วงงานเลี้ยงอาหารค่ำอย่างเป็นทางการ โดนัลด์ ทรัมป์กล่าวว่าทั้งสองฝ่ายเข้าใจดีว่าต่างมีระบบของตนเอง แต่ความสัมพันธ์ระหว่างประชาชนยังดำเนินต่อไป พร้อมกล่าวว่าความสัมพันธ์ระหว่างทั้งสองฝ่าย “ไม่เคยเข้ากันได้ดีกว่านี้” ขณะที่สี จิ้นผิงกล่าวว่า การหารือในวันดังกล่าวเป็นไปอย่างจริงจังและลงรายละเอียด พร้อมระบุว่าทั้งสองฝ่ายมีความเข้าใจร่วมกันในหลายประเด็น แต่ไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดเพิ่มเติม
งานเลี้ยงดังกล่าวจัดขึ้นที่ทำเนียบขาว โดยมีผู้บริหารจากบริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่เข้าร่วมหลายราย รายชื่อแขกรวมถึงผู้บริหารจาก Apple, Amazon, Alphabet, OpenAI, Tesla และ Nvidia ขณะที่ด้านนอกทำเนียบขาวมีกลุ่มผู้ประท้วงชุมนุมและตะโกนข้อความเกี่ยวกับฮ่องกงในช่วงที่ผู้นำทั้งสองร่วมพิธี
อ้างอิง:
