ปลัดกระทรวงสาธารณสุข เผย ค่าฝุ่น PM2.5 ระดับสีแดง 41 จังหวัด 'น่าน-เชียงราย-ลำพูน' ค่าฝุ่นสีแดงต่อเนื่องติดต่อกันสูงสุด 12 วัน แนวโน้มสถานการณ์ยังรุนแรงต่อ สั่งรับมือผู้ป่วย 9 ด้าน พร้อมเฝ้าระวังแนวกันไฟป่าป้องกันลามโรงพยาบาลกลุ่มเสี่ยง 35 แห่ง
นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยเมื่อวันที่ 5 เมษายน 2569 ว่า นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข กำชับให้ติดตามสถานการณ์ฝุ่น PM2.5 อย่างใกล้ชิด รวมถึงบริหารจัดการอย่างเร่งด่วน เพื่อดูแลและลดผลกระทบทางสุขภาพของประชาชน ซึ่งจากการติดตามคุณภาพอากาศเมื่อช่วงเช้าวันนี้ พบค่าฝุ่น PM2.5 (เฉลี่ย 24 ชั่วโมง) เกินมาตรฐาน 37.5 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร (มคก./ลบ.ม.) หรืออยู่ในระดับที่เริ่มมีผลกระทบต่อสุขภาพ (สีส้ม) จำนวน 41 จังหวัด
นอกจากนั้น เกินมาตรฐาน 3 วันขึ้นไป 32 จังหวัด ขณะที่ค่าฝุ่นอยู่ในระดับมีผลกระทบต่อสุขภาพ (สีแดง) คือเกิน 75 มคก./ลบ.ม. จำนวน 13 จังหวัด ได้แก่ 1. เชียงใหม่ 314.30 มคก./ลบ.ม. 2. เชียงราย 225.40 มคก./ลบ.ม. 3. ลำพูน 183.00 มคก./ลบ.ม. 4. แม่ฮ่องสอน 175.20 มคก./ลบ.ม. 5. น่าน 161.70 มคก./ลบ.ม. 6. พะเยา 149.50 มคก./ลบ.ม. 7. บึงกาฬ 147.50 มคก./ลบ.ม. 8. ลำปาง 124.60 มคก./ลบ.ม. 9. แพร่ 119.20 มคก./ลบ.ม. 10. พิษณุโลก 93.40 มคก./ลบ.ม. 11. หนองคาย 92.00 มคก./ลบ.ม. 12. นครพนม 83.60 มคก./ลบ.ม. และ 13. เลย 75.60 มคก./ลบ.ม.
สำหรับบางจังหวัดค่าฝุ่นอยู่ระดับสีแดงต่อเนื่อง เช่น น่าน เชียงราย ลำพูน (12 วัน) พะเยา ลำปาง (11 วัน) เชียงใหม่ แพร่ (10 วัน) คาดการณ์ว่าช่วง 1-2 วันข้างหน้า ปริมาณฝุ่นมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคกลางตอนบน จากความหนาแน่นของจุดความร้อนมีน้ำหนักมากกว่าความสามารถของการระบายอากาศ
นพ.สมฤกษ์ กล่าวอีกว่า ขณะนี้มีการเปิดศูนย์ปฏิบัติการฉุกเฉินด้านการแพทย์และสาธารณสุข (PHEOC) กรณีฝุ่น PM2.5 แล้วใน 12 จังหวัด ได้แก่ เชียงใหม่ เชียงราย ลำปาง น่าน ลำพูน นครพนม พะเยา แพร่ แม่ฮ่องสอน บึงกาฬ ตาก และพิษณุโลก จากข้อมูลจะเห็นว่า สถานการณ์ฝุ่นในภาคเหนือค่อนข้างมีความรุนแรงจึงประชุมร่วมกับ PHEOC เขตสุขภาพที่ 1 เพื่อติดตามการดูแลสุขภาพประชาชนในพื้นที่
ทั้งนี้ ได้ออกข้อสั่งการถึงสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดและทีมปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องทุกจังหวัดในเขตสุขภาพที่ 1 รวม 9 ข้อ ได้แก่ 1. ให้หน่วยบริการทุกแห่งตรวจสอบข้อมูลผู้ป่วยจากฝุ่น PM2.5 โดยใช้ข้อมูลจากระบบสารสนเทศโรงพยาบาล (HIS) เป็นหลัก เพื่อนำไปประเมินสถานการณ์ พร้อมรายงานผลการตรวจสอบตามระยะเวลาที่กำหนด 2. ประสานผู้ว่าราชการจังหวัดอย่างใกล้ชิด เพื่อใช้อำนาจตามประกาศสถานการณ์ภัยพิบัติในการเร่งรัดจัดหาวัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็น
อย่างเช่น มุ้งสู้ฝุ่นและหน้ากาก ให้รวดเร็ว ทันต่อสถานการณ์ 3. ดูแลสุขภาพเชิงรุก โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางในพื้นที่ 4. สื่อสารประชาสัมพันธ์ในประเด็นที่สังคมกังวล ชี้แจงด้วยข้อเท็จจริงผ่านทุกช่องทาง และใช้ผู้เชี่ยวชาญให้ข้อมูลทางการแพทย์เพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่ประชาชน 5. ให้เฝ้าระวังและตรวจสอบแนวกันไฟของโรงพยาบาลกลุ่มเสี่ยง 35 แห่ง เพื่อลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับหน่วยบริการ 6. รวบรวมสรุปสถานการณ์ การดำเนินงาน และการดูแลประชาชน การเตรียมพร้อมด้านต่างๆ เพื่อใช้ในการชี้แจงต่อสาธารณะ
7. ให้ศูนย์วิชาการในเขต ทั้งสำนักงานป้องกันควบคุมโรคและศูนย์อนามัย ดูแลให้คำแนะนำและถ่ายทอดความรู้แก่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดและโรงพยาบาลในพื้นที่ 8. บริหารจัดการทรัพยากรแบบเครือข่าย One Region One Hospital โดยตรวจสอบคลังเวชภัณฑ์อย่างสม่ำเสมอ บริหารจัดการหรือสนับสนุนอุปกรณ์ระหว่างจังหวัดภายในเขต เพื่อความต่อเนื่องในการให้บริการประชาชน และ 9. ปรับปรุงและพัฒนาแพลตฟอร์มข้อมูลของสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 1 เชียงใหม่ ให้แสดงผลอย่างถูกต้อง ครบถ้วน และเป็นปัจจุบัน เพื่อวางแผนและบริหารสถานการณ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สำหรับการดูแลสุขภาพประชาชนใน 8 จังหวัดของเขตสุขภาพที่ 1 ได้คัดกรองเชิงรุกในพื้นที่สีแดงแล้ว 75 อำเภอ รวม 29,324 คน ดูแลกลุ่มเปราะบางได้ครบ 100% ทุกจังหวัด มีการสำรองหน้ากากอนามัยรวม 1.7 ล้านชิ้น N95 รวม 1.82 แสนชิ้น และหน้ากากอนามัยเด็ก 6.8 หมื่นชิ้น นอกจากนี้ หน่วยบริการในพื้นที่ค่าฝุ่นสีแดงยังมีการคัดกรองสุขภาพประชาชนในแผนกผู้ป่วยนอกหรือฉุกเฉิน ขณะที่เจ้าหน้าที่สาธารณสุข หรือ อสม. จะคัดกรองสุขภาพเชิงรุกในพื้นที่ค่าฝุ่นสีแดงติดต่อกันเกิน 3 วันขึ้นไป รวมทั้งสื่อสารความเสี่ยงให้กับประชาชนผ่านช่องทางต่างๆ โดยเน้นย้ำให้หลีกเลี่ยงการอยู่ในที่โล่ง และควรสวมหน้ากาก N95 เพื่อความปลอดภัยเมื่ออยู่นอกอาคาร
